- Hangi loopun arızalı olduğunu bulmak için, P8 paneldeki OVHT DET düğmesi kullanılır. Eğer bu düğme A ve B pozisyonlu bir düğmedir. Hangi pozisyondayken FAULT lambası yanarsa, o harfli loopun arızalı olduğunu gösterir.
1 Nolu Motorun Loop Arızasını gösteren durum Sistemi manuel olarak tek loop ile çalıştırmak için, OVHT DET düğmesi aktif loop tarafına alınır. Bu durumda iken Ovht/Fire Testi yapılırsa sistemin testten geçtiğinden emin olmak gerekir.
Tek loop arızası M279 modülü tarafından da gösterilir. Modülün ön yüzündeki ‘’Fault Area’’ lambalarından arıza ile ilgili olanlar yanar ve ‘’Fault Display’’deki lambaların durumu ile arıza kodu bulunur. Arıza kodunun uygun olup olmadığını kontrol etmek için Fault/Inop Testi yapılmalıdır. Lambalar, arıza çözülünceye kadar yanmaya devam eder. Bunun için arızanın tamir edildiğinden emin olmak için M279 modülün ön paneli kontrol edilmelidir.Yangın söndürme tüplerinin testi
737-800 serisi uçaklarda her iki motora gidecek şekilde tasarlanmış iki adet ve sadece APU için bir adet yangın söndürme tüpü vardır. Bu tüpler ilgili motorun yangın söndürme kolu çekilince hazır duruma gelir ve motorlar için sağa doğru çevrilince bir tüp sola doğru çevrilince diğer tüp patlatılır. APU için ise bir tüp, olduğu için kol sağa veya sola çevrilince aynı tüp patlatılır. Yangın söndürme tüplerinin testi ise P8 paneldeki Engine/APU Fire Detection Control Panelin sol tarafındaki ‘’EXT TEST’’ bölümü ile yapılır. Bu bölümün üzerindeki ‘’ENGINES’’ bölümünden 1 veya 2 nolu motor seçilir. Testin başarılı olması için bu düğme her iki pozisyonda da L ve R lambalarını yakar. APU için ise bu düğmenin her iki pozisyonu ‘’APU’’ yazılı lambayı yakmalıdır.
Kaynaklar: 737 Computer Based Training 737-600,700,800,900 Training Manual,AMM (Cheapter 26-15-00)
737-800 serisi uçaklarda, gerek kokpitten gerekse elektrik&elektronik kompartmandaki cihazından kolaylıkla testinin yapılabileceği yangın arama ve önleme sistemi vardır.
Engine/APU yangın arama sisteminin ana bölümleri; Engine/APU Fire Detection Control Unit (M279 modülü), Engine/APU Fire Detection Control Panel, motorlarda çift yangın-aşırı ısı A ve B lopları (sensör), APU’de tek loop, P7 kaşüstü panelinde görsel ikazların üretildiği bir arabirim vardır. İşitsel uyarı ünitesi ise, yangın durumunda zil sesi çıkarır
Engine/APU Fire Detection Control Paneldeki OVHT/DET düğmesi normal pozisyonda iken A ve B looplarının her ikisi birden aşırı ısınma ve yangın durumlarını izlerler. Eğer bir aşırı ısı durumu hissedilirse, bu sinyal M279 modülü tarafından uçuş kompartmanına iletilir
Mesela; 1 nolu motorda bir aşırı ısınma durumu hissedildi. Bu sinyal; M279 modülü tarafından P8 deki Engine/APU Fire Detection Control Panelinde ENG1 OVERHEAT, P7 kaşüstü panelinde MASTER CAUTION ve sol taraftaki OVHT /DET lambasını yaktırır. Ayrıca 1 nolu motorun yangın söndürme kolunu kilitten kurtarır.
Her iki loop tarafından yangın durumu hissedildiği zaman, bu sinyal M279 modülüne gider ve buradan kokpite iletilir. Mesela;1 nolu motorda yangın durumu hissedildiği zaman, işitsel uyarı ünitesi zil sesi üretir. P8 paneldeki 1 nolu motorun yangın söndürme kolunun lambası ve ENG1 OVERHEAT lambası yanar ve kol kilitten kurtulur. Ayrıca P7 panelde MASTER CAUTION, FIRE WARN ve OVHT /DET lambaları yanar
APU da bir yangın çıkması durumunda P8 panelde APU nun yangın söndürme kolu lambası yanar, kol kilitten kurtulur. P7 panelde ise sadece FIRE WARN lambası yanar. APU yangını ayrıca ‘’wheel well’’ deki APU yer kontrol paneli ile de söndürülebilir. Bu panelde yangın durumunda flaş eden bir lamba, korna, korna ikazını kesen düğme ve yangın tüpünü patlatma düğmesi vardır.
Sistemin Çalışma Testleri
Yangın arama sisteminin çalışma testi, sistemin düzgün çalıştığını görmemizi sağlar. Bu sistemin, herhangi bir motor veya APU nun çalıştırılmadan önce mutlaka testten geçmiş olması gerekir
Sistemin çalışmasını kontrol etmek için iki çeşit test yapılır: Fault/Inop Test (arıza testi) ve Ovht/Fire Test (aşırı ısınma-yangın testi). Fault/Inop Testini kokpitteki P8 paneldeki Engine/APU Fire Detection Control Panel veya elektrik&elektronik kompartımanındaki M279 modülü ile yapabiliriz. Fakat Ovht/Fire testi sadece kokpitteki Engine/APU Fire Detection Control Panel ile yapılır.
Fault/Inop Testi- Engine/APU Fire Detection Control Panel
Fault/Inop Testi için; P8 paneldeki test düğmesi Fault/Inop pozisyonunda tutulur ve böylece M279 modülüne testin başlaması için bir sinyal gönderilir. Bu test ile her iki motor ve APU için modüldeki arıza arama devrelerinin kontrolü yapılır. Eğer sistemde bir arıza yoksa; P8 panelde FAULT ve APU DET INOP lambaları, P7 panelde MASTER CAUTION ve OVHT /DET lambaları yanar
Fault/Inop testini E&E kompartımanındaki M279 modülü ile yapabilmemiz için ilkönce bu modülün ön yüzündeki Fault/Inop Test düğmesine basmamız gerekir. Böylelikle hem lamba testi yapılacak ve arkasından ‘’fault area’’ ve ‘’fault display’’ lambalarından arıza ile ilgili olanlar yanacaktır.
OVHT/FIRE Testi yapmak için; P8 paneldeki test düğmesi ovht/fire konumunda tutulur ve M279 modülüne testin başlaması için bir sinyal gönderilir. Bu test ile motor ve APU yangın arama sisteminin kontrolü yapılır. Yani, M279 modülünün bir yangın durumu simüle etmesi sağlanır.
Bu test yapılırken yangın söndürme kolları kilitten kurtulur. Bunun için test sırasında diğer sistemlerin çalışmasını engellememek için bu kollara dokunmamalıyız! Başarılı bir OVHT/FIRE Testi sonucunda P7 panelinde FIRE WARN, MASTER CAUTION lambaları yanar ve OVHT /DET ikazı görülür.
OVHT/FIRE Testi -P7 Kaş üstü Paneli
P8 panelde ENG1 ve ENG2 OVERHEAT lambaları yanar. Ayrıca bütün yangın söndürme kollarının lambaları yanar. Eğer uçakta 115 vAC gerilim varsa WHELL WELL lambasının da yanması gerekir.
OVHT/FIRE Testi-P8 Paneli
İşitsel uyarı ünitesi zil sesi üretir. Ana iniş takımı yuvasında APU kontrol paneldeki kırmızı ikaz lambası flaş eder ve kornası öter. P7 paneldeki FIRE WARN lambalarının sönmesi ve zil sesinin kesilmesi için, ya FIRE WARN lamba-düğmelerine basılır ya da P8 paneldeki ‘’Bell Cutout’’ düğmesine basılır
Loop Arızaları
OMotor yangın arama sistemi, çift loplu bir sistemdir. Eğer tek motor loopu arızalanırsa, yangın arama sistemi otomatik olarak tek loop motor operasyonuna geçer. Uçak, motorda tek loop arızalıyken sefere verilebilir. Motorun tek loopunun arızalanması normalde kokpitten görülmez. Ancak P8 paneldeki Ovht/Fire Testi veya OVHT DET düğmesinin arızalı loop tarafına getirilmesi ile anlaşılır
Ovht/Fire Testi yapılırken ENGX OVERHEAT ve X nolu yangın söndürme kolunun lambası yanmıyorsa, loop arızasını gösterir.