MEGAFONUN TAHLİYEDEKİ ÖNEMİ

Ahmet Akın DİLER / THY Kaptan Pilot

    Portable batarya ile çalışan megafonlar, kabin ekibinin uçak tahliyesinde yolcuların yönlendirilmesinde etkili faydalar sağlamaktadır. PA sisteminin çalışmaması durumunda kabin ekibi komutlarının megafon kullanıldığında otoriter ve farklı bir sesle duyulması paniğin önlenmesine yardımcı olmaktadır. Değişik sivil havacılık otoriteleri megafon kullanımı ile ilgili eğitim ihtiyaçlarını belirlemişlerdir. Transport Canada, tahliye sonrası yardım ve hayatı idame için megafonun bir cihaz olduğunun tanınmasını kabin ekibinden istemektedir..

    NTSB 2000 yılında yapılan uçak tahliyesi çalışmalarında megafon kullanımının etkilerini belirleyememiştir. 24 tahliye çalışmasında, 18 PA ve 9 interphone sistemi kullanılmış, 3 PA sistem arızasında komutlar bağırılarak verilmiştir. International standartlarda kullanılan megafonlar

    • Fiziksel ve elektronik dizaynları kabinde kullanıldıklarında akustik ses üretmemektedir

    • Batarya dahil max. ağırlıkları 2.7 kg’mı geçmemektedir

    • 112 decibels şiddetinde devamlı çalışma durumunda bir saatten daha az ömürlü değildirler

    • Ses bozulması belirlenen limitler içindedir

    • Kabin görevlisinin tek elle uzun süreli kullanımında balans sağlamaktadır

    • Ses kontrol ayarlama seviyesi cihaz üzerinde işaretlenmiştir

    • Tuzlu suya 2 saniye batırıldıktan sonra en az 4 saat çalışma, operasyonel şoklara dayanma, sugeçirmezlik, kum/toz filtrasyonu şartlarını karşılamaktadır.

    • İstenmeden çalışmasını önleyecek depolama dizaynındadır. UK Civil Aviation Authority 2002 yılında aşağıda belirlenen istekleri karşılayan portable battery-powered megafonların uçaklarda emercensi durumlarda kullanımına izin vermiştir.

    •Yerde normal şartlarda kullanıldığında yolcuların %90’ı tarafından sesi duyulmalıdır

    • Açık sahalarda kullanıldığında 100 metreden duyulacak kuvvette ve background daki ses 40dB’li geçmeyecektir

    •Kullanılmadığında uçak elektrik sistemine bağlanarak şarj edilme özelliği olacaktır.

    • Stresli şartlarda kolayca kullanılabilir ve iki seviyeli ses kontrol şalteri olacaktır.

    • Omuz askısı taşınabilir dizaynda olacaktır..


     UK CAA yolcu şikayetlerini belirlemek için gönüllüler ile yaptığı çalışmada anons edilen talimatların yazılmasını istemiş ve gürültülü sahalarda megafon ile yapılan anonsların daha anlaşılır ve güvenilir olduğunu tespit etmiştir

    Joint Aviation Requirements (JARs) Part 25,Large Aeroplanes 25.1421 “Megaphones” emercensi durumlarda bireylerin karşılaştıkları (3g yukarı, 9g ileri, 3g gövde yanından, 4g yolcu koltukları ve onun teferruatına, 6g aşağıya ve 1.5g geriye) belirlenmiş en yüksek kuvvetlerde megafonların yerlerinden çıkmasını önlemek için transport kategorili uçaklarda bulundurulması için bir sınırlamaya ihtiyaç vardır. Bu istek FAR 25.1421 ile harmonizelidir.

    ATA cabin crew safety manual’de megafonların bir tahliye teçhizatı olduğunu, yerleşimi,çalışması ve kullanımı için belirli bir eğitimin ve tahliye anında uçaktan çıkartılabileceği bilgisinin bulunmasını tavsiye etmektedir. Yolcu alımından önce muhabere teçhizatlarının çeklist ile kontrollerinin yapılmasını ve kullanılabilir olmalarını istemektedir

    USA’de görev yapan uçuş ekipleri FAA denetleyicileri ve onların çeklistlerinde bulunan megafon ile ilgili yeterli sayıda megafonun uçakta bulunduğu, genel durumlarının talimat isteklerini karşıladığı, kabin görevlilerinin uçuş öncesi kontrollerini yaptığı, yerlerinden nasıl çıkarılacaklarını ve kullanımını bildikleri gibi konulara hazırlıklı olmalıdırlar

    Aşağıdaki kaza raporunda emniyet ile ilgili tavsiyelerde megafonun önemi belirtilmektedir. UK Accidents Investigation Branch (AAIB) raporu, 2000 yılında Manchester meydanında taksi yapan F28 uçağı kabinine duman dolması sonucu tahliye kararı verilmiştir. K/A’i galley kapısını tekme ile açabilmiş ve yolcular ön iki kapıyı kullanarak uçağı terk etmişlerdir. Bazı yolcular uçağı terk anında tereddüt göstermişler ve slide’ları kullanabilmek için cesaret ve himayeye ihtiyaç hissetmişlerdir. Bazı yolcular önce eşyalarını toplamaya başlamışlardır. K/A ‘i megafon kullanarak tahliyeyi hızlandırmış, kanat üzerinde toplanan yolcuları görünce de onlara kanattan aşağıya inmeleri için talimat vermiştir

    2000 yılında NTSB tarafından emniyet tavsiyeleri içeren pek çok yayın yapılmıştır. Kabin emercensi iletişim sistemlerinin kullanılmaması veya arızalı durumlarının getirdiği güçlüklerinin altı çizilmektedir. Sağ iniş takımında başlayan yangın sonrası motor durdurulmuş ve kaptan tahliye emri vermiştir

    PA ve interphone sistemi çalışmamaktadır ve megafon kullanılmamıştır. Uçak arkasında bulunan kabin ekibi ve yolcular tahliye emrini duymamışlardır. 9 Mayıs 1997 tarihinde FAA “Flight Standarts Information Bulletin (FSIB)-Miscellaneous Cabin Safety Training and Procedure Items (97.07)”yayınlamıştır.FSIB çeşitli tahliye hareket tarzları ile aşağıdaki bilgileri içermektedir; FAR s PART 121.417 uçuş ekiplerinin emercensi equipment- megafon dahil eğitim ihtiyaçlarını belirler..............ayrıca uçuş ekipleri, PA sistemi veya interphone çalışmaması durumunda takip edecekleri belirli usuller hakkında eğitilmelidirler. Büyük uçaklarda interphone kullanılmaksızın ekipler arasında haberleşme olanağı sağlanması önemlidir.


    Aviation Safety Reporting System’e gönderilen raporlar;
  • Elektrik arızası ile karşılaşan B –737 400 uçağı kaptanı yedek meydana divert kararı alır. Uçuşun kalan kısmında APU kullanılır ve gate’te motorlar ve sonrada APU shutdown olur. Megafon ile yolculara anons yapılır
  • Motor çalıştırmadan önce MD-80 uçağının kabinindeki dumandan dolayı harici takat ayırttırılır ve yolcunun uçağı terk etmesi istenir. Megafon kullanılır ve yolcu tahliye edilir

    • Sivil havacılık otoriteleri koltuk kapasitesine göre uçakta bulunması gereken megafonları belirler. Örneğin ( JAR-OPS )1.810;

    Uçuş ekibinin emercensi tahliye için portable battery-powered megafonu 60 koltuk kapasiteli uçaklarda bir veya daha fazla yolcu taşınması durumunda kullanılmasını belirler. 61-99 yolcu koltuğu için bir, 100 yolcu koltuğundan fazlası için iki megafon kullanılır. Birden fazla kabini olan uçaklarda toplam yolcu koltuğu 60 tan fazla ise en az bir adet megafon kullanılır