|
Osman Gaygısız Teknik Öğretmen (Uçak Elektronik) ogaygisiz@thy.com |
|
|
Bu yazımızda Flight Simulator'de uçuş öncesi yapılması gerekenleri basamak basamak aktarmaya çalışacağız; Aslında gerçek uçuşlarda da yaklaşık aynı işlemler gerçekleştirilmektedir. Öncelikle FMS hakkında kısa bir bilgi verecek olursak; FMS uçağımızdaki verimlik kaygısı olan çalışkan bir bilgisayardır. Yani verimlik adına ne yapılması gerekiyorsa onu yapmak için uçağa takılmıştır. (tabi bir de biz sanal pilotların işini kolaylaştırmak için). Daha net bir açıklama ile FMS, zamanı ve yakıtı kal'e alarak uçağı bir noktadan bir noktaya götürmek için hesaplama yapar. FMS'i anlamak için aslında yokluğunu hayal etmek daha anlaşılır olur sanırım. Eğer uçağımızda FMS yok ise, yada çalışmıyorsa İstanbul'dan Amerika'ya olan bir uçuş boyunca pilotlar yaklaşık 100 mil ara ile sürekli plan yapmak zorunda ve bu planı, kesintisiz olarak, yer istasyonlarının (VOR, DME vb.) frekanslarını girerek uçağa adapte etmek zorundadırlar. Fakat tersi yani FMS'i olan bir uçuş hayal ettiğimizde ise kalkış öncesinde girilen (ki yazımızda biz bunu deneyeceğiz) bilgiler sayesinde “Lift Off ” dan sonra (yani uçak pisten tekerleklerini kestikten yaklaşık 20 saniye kadar sonra) otopilot FMS modları devreye konursa iniş anına kadar (Amerika'ya kadar) pilotların sisteme müdahale etmesine pek gerek yoktur. Sistem kendiliğinden pek çok şeyi yapacak ve gerekli rotayı otopilota sürekli gönderecektir. Ayrıca FMS devrede olduğunda uçak içindeki hareketli bir harita sürekli çalışacak ve pilota sürekli güncel bir harita bilgisi verecektir ( Moving Map ). FMS'in çalışmadığı durumlarda bu harita ( Moving Map ) kaybolur ve pilotlar uçağın nerede olduğunu kağıt harita üzerinde ve sanal bir resimde güncellemek zorunda kalırlar. Bu sanal resmi sürekli hafızalarında canlandırmak zorundadırlar. Bu oldukça meşguliyet gerektiren bir eylemdir. Biz ise FMC sisteminin uçuş öncesi hazırlığını adım adım tarif etmeye çalışalım; 1-) Eğer FMS sisteminde bir problem yok ise bu sayfa ilk olarak görüntülenir. 2-) İkinci sayfa route sayfasıdır, bu sayfayı çağırmak için RTE butonuna basmak gerekir. ![]() 3-) “Route” sayfası içinde kalkılacak meydan ve varılacak meydan bilgileri IATA koduna göre girilir. İstanbul için “LTBA” kodu girilecektir. Bu işlem için şekil 3 ve 4’ü referans alabilirsiniz. 4-) Kalkılan ve inilecek meydanın pist bilgilerini girerek işlemleri sürdürelim. Bunun için DEP/ARR kullanılır ve sayfa içindeki pistler şeçilir. (şekil 6-7-8-9). ![]() ![]() 5-) Eğer buraya kadar işlemleri doğru yapmış iseniz “EXEC” lambasının yandığını görebilir ve bu tuşa basarsanız uçuş planının ilk bölümünü bitirmiş olursunuz. Gelecek ay uçuş planının geri kalan bölümünü girmeye devam edeceğiz. |
|