Hindistan’da Düşük Maliyetli Havayolu AIRDECCAN Dr. Oya TORUM / Eğitim Danışmanı |
|
Dünyanın gelişen en büyük ekonomilerinden biri Hindistan’dır. Onlarca etnik grubun yaşadığı, onlarca inancın bulunduğu, 1650 farklı dilin konuşulduğu, 22 eyaletli Hint Birliği deyince akla ilk neler geliyor?
Çiviler üzerinde oturan filozoflar, flütle oynatılan yılanlar, kutsal inekler, rengârenk ağzına kadar dolu otobüsler... Kocaman, simsiyah güzel gözlü, rengarenk sarili, alınları mühürlü kadınlar... (1) Ya erkekler? İnce, uzun boylu, sarıklı... Beyaz, hakim yakalı giysileri ile sakin fakat hep düşünceli erkekler. Ve daha neler, neler... Savaşlara neden olan zengin ve değerli madenler, değerli taşlar, petrol vb ağır sanayi, tekstil... Filozoflar, devlet adamları, bilim adamları. Mahatma Gandi, Indra Gandi, Nehru, Budha...
Nüfusu yılda %2 artarak 1 milyara yaklaşan, 3. 287 bin km2’lik alana yayılmış büyük bir ülke. Gerek nükleer enerji alanındaki gelişmeler gerekse bilişim alanındaki ataklarıyla Hindistan hızla şerit değiştirmekte.
Bu koca ülkede taşıma, ağırlıklı olarak karayolu ile yapılıyor. Demiryolu ülkenin pek çok noktasına ulaşıyor. Ülkenin bu kadar büyük olmasına, 400’den fazla hava meydanı bulunmasına rağmen havacılık, gelişmemiş. Hindistan’da sivil havacılık Hindistan’ın havayollarından 1953’de kurulan Indian Airlines’ı, Air India, Jet Airways, Air Sahara ve Air Deccan izliyor.
Havacılık sektörü giderek yayılıyor ve büyüyor. Havayolu ile taşınan yolcu sayısı artıyor. Örneğin, 2005 yılında Hindistan’da havayolu ile taşınan yolcu sayısı 100 milyona ulaştı. Önümüzdeki 20 yılda Hindistan semalarında 50.000 uçuş yapılacağı ön görülüyor.
Air Deccan ise 1995’den beri faaliyet gösteren bir helikopter şirketi iken 2003 yılından itibaren “low cost airline” a (LCC) dönüşüyor. Air Deccan’ı kuruluşunda büyük rolü olan kaptan pilot G.R.Gopinath yönetiyor. Hintliler ona “Gopi” diyorlar. Gopi çiftçi bir ailenin oğlu. Çocukluğu, ekmeklerini bile kendileri üreten, kendi yağı ile kavrulan tipik bir Hint köyünde geçmiş. Orduda pilot olarak görev almış. Sonra Deccan helikopter firmasında çalışmaya başlamış. Helikopter alımı için Arizona’ya (Amerika) gittiğinde Air Deccan’ı LCC’ye dönüştürme fikri aklına düşmüş!
Gopi’yi tetikleyen ana göstergeler şöyle: - Çölün ortasındaki Arizona Phoenix havalimanında günde 100.000 yolcunun uçuş yapıyor olması. - Hindistan’da günde toplam 450 uçuş yapılabiliyorken, sadece Phoenix’de günde 450 uçuş yapılması. - Nüfusu 4 milyon olan Singapur’dan günde 600 uçuş gerçekleştirilmesi. - Hindistan’ın _ nüfusuna sahip Avrupa’da günde 40.000 uçak hareketi. ABD 300 milyon
Bu çarpıcı göstergeler ve Hindistan’daki nüfusun hareketliliği dikkate alınarak; uygun yapıda ucuz maliyetli bir havayolunun tutunabileceği iddiasıyla Air Deccan kuruluyor.
Üstelik büyük bir şanssızlık sonucu yeni ve iddialı havayolunun ilk uçuşunda ATR turboprop uçağının bir motoru alev alıyor! Bugün 19 ATR ve 11 A320 tipi uçağı ile 35 havalimanından günde 175 uçuş gerçekleştiriyor.
2004’de 1 milyon yolcusu olan Air Deccan’ın 2005 yılı sonunda taşıdığı yolcu sayısı 4 milyon. Erişilen bu yolcu sayısı, Gopi’nin yaşı kadar tarihi olan 52 yıllık Air Indıa’nın iç hatlarda taşıdığı yolcu sayısının yarısı. Air Deccan Modeli Gopi; Alışılmış havayollarından farklı bir modelde, öteki Hindistan denilen, esasen tren yolcusu olan orta ve alt sınıfın (2) ihtiyaçlarına yanıt verecek bir havayolu tasarlıyor. İç hat uçuşlarına göre organize oluyor. Uzmanların söylediklerinin tam tersine yoğunlaşıyor.
Öncelikle, ülkedeki bütün hava meydanları üzerinde bir çalışma yapıyor. İkinci dünya savaşı sırasında inşa edilenler de dahil olmak üzere 400’den fazla meydan tespit ediyor. Bu meydanların çoğu küçük uçakların kimi de jetlerin iniş kalkışına uygun bulunuyor. Sivil havacılık teşkilatının da desteği ile tarifesini oluşturuyor.
Büyük şehirleri birbirine havadan bağlamak yerine, birbirlerinden uzak küçük yerleşme birimlerini hedefliyor. Aslında basit bir plan yapıyor. ATR’lerle küçük hava meydanlarına uçuyor. Güveni tesis ettikten sonra, filoya jetleri katarak, küçük şehirleri büyük şehirlere bağlanıyor.
Artık Hindistan 1 milyar kişinin devlet tarafından bakıldığı bir ülke değil ama, ekonomik ortam oldukça kaygan. Üstelik havacılık alanında önemli riskler var: - Pazarın kuralı yok, - Hava meydanlarında altyapı kâbus gibi, - Internet altyapısı yetersiz, - Hindistan’da uçak kazalarının oranı çok yüksek, (http://dgca.nic.in/aircraft/acc-ind.htm) Bu yüzden; Air Deccan’da birinci öncelik uçuş emniyetine veriliyor. Böyle bir ortamda, bilet ücretlerini rakiplerin basılı fiyatlarının 1/3’ünde tutarak pazarı ele geçirdiler. Promosyon olarak 1 Rupee’lik (3) bilet verdiler. Seyahat acenteleri bu girişimleri hoş karşılamadığından bilet satış anlaşmalarında dirençle karşılaştılar. Çözüm için; sadece Air Deccan’da geçerli olan kredi kartları hazırladılar. Elektronik bilet sistemini getirdiler. Çok sayıda kamyoneti internet ve mobil telefonla teçhiz ederek, uçuş yapılan her yerde dolaştırdılar. Bilet alma işlemini neredeyse ekmek almak gibi kolaylaştırdılar. Bu sistemi benzin istasyonlarında, büyük satış merkezlerinde de uyguladılar. Önce rezervasyonu yapıp daha sonra bankaya veya bu bilet satış noktalarına ödeme yapılacak şekilde kendi rezervasyon ve satış sistemlerini kurdular. Sadık yolculara özel programlar hazırladılar. Bir yıllık abonman veya toptan bilet satış kampanyaları yaptılar. Uçak tipine, satış zamanına, uçulan sektöre göre değişken fiyatlar uyguladılar. Böylece bir yıl gibi çok kısa bir zamanda Air Deccan yolcuları oluştu. Şoförden, manava, öğrenciden devlet memuruna kadar herkesin dilinde onların hikâyeleri anlatılır oldu. Air Deccan’ın rakibi ülkenin ana taşıma modu olan trenler. Bombay-Delhi arasında klimalı 2.sınıf bölümde seyahat edebilmek için 1-2 ay beklemek gerekiyor. Çünkü, günde 20 milyon kişinin taşındığı trenlerin kapasitesi yetmiyor. Bu kapasitenin %5’i uçakla taşınsa 1 milyon yolcuya karşılık geliyor. Bu nedenle bilet fiyatlarında kriter first class tren biletinin %30 altında kalmak! Ve nüfus piramidinin tabanında ki potansiyeli kazanmak hedefleniyor.
Hizmetleri süslemek yerine, ‘low cost carrier’ olmanın bütün gereklerini yerine getirerek, sadece gerekeni yapmayı amaçlamışlar. Kazandıklarını boşa harcamıyorlar. Kabin ekibinin eğitimini önemsiyorlar. Singapur Havayollarından kabin eğitimi alıyorlar.
Milyonlarca Hintliyi kanatlandırmakla övünüyorlar. 1 varil = 42 galon = 158 litre 1 galon = 3.785 lt 4.56 lt petrol (3) Rupee: Hint para birimi |