AŞIRI TAZYİKLİ KABİN KAPILARININ AÇILMASI

Kabinin tazyikli olduğu durumlarda yolcu kapılarının açılması sonrası yaralanmalar ve ölümler meydana gelmiştir. Gelecekte bu olayların olmaması için çok dikkatli olunmalıdır.

Olaylar:

• American Airlines A-300 uçağında, kabin tazyikinin tutulamaması sonucu kalkış meydanına geri dönülür. Kabin yolcu kapısının açılması sonucu kabin görevlisi uçaktan dışarı doğru fırlar ve hayatını kaybeder. Üç yolcu da ağır şekilde yaralanır (20 Kasım 2000).

• Tunis Air A-300 uçağında, düz uçuş durumunda ‘excessive cabin altitude' ikazı alınır, kabin tazyikleme sistemi manual mode'a alınarak Djerba meydanına iniş yapılır. Aşırı kabin tazyikinden dolayı kapının açılması anında kapı patlamayla açılır, kabin görevlisi dışarıya doğru kapı ile beraber fırlar, yaralanır ve kapı kenarında bulunan bir diğer kabin görevlisi de uçaktan dışarıya fırlar ve hayatı kaybeder (20 Ekim 2001).

• ATR-72 uçağında, kabin tazyik arızası sonrası hatalı check list uygulaması yapılır. Körükte kapıyı açan yer görevlisi hafif şekilde yaralanır (1997).

• Bombardier CRJ uçağında “ over-pressurization “ şartlarında iniş yapılır. Arıza ile ilgili düzeltici işlemler tamamlanmadan uçak kapısı zorlanarak açılır, kabin görevlisi uçaktan fırlar, yaralanma meydana gelmez ancak olayın şokunu yaşar (Aralık 2000).

Bu yaşanan olaylar, kabin görevlilerinin uçağın aşırı tazyikli durumda olduğu konusunda bilgilendirilmediklerini veya bu şartlarda kapıların açılmasının ne gibi tehlikeleri beraberinde getirebileceği konusunda bilgili olmadıkları göstermektedir. Kabin görevlilerinin bu konuda eğitilmeleri / yönlendirilmeleri ve ne yapacaklarını hayati önem taşımaktadır. Kokpit ve kabin ekipleri arasında yeterli ve uygun iletişim usullerinin eğitimleri yapılmalıdır. Kokpit ve yer personeli arasında da benzer iletişimin sağlanması gerekmektedir.

Bombardier ve Embraer, regional uçaklarında, uçağın duruşunu takiben kabin tazyikinin boşaltılabilmesine olanak sağlayacak sistemlerinin bulunduğunu bildirmişlerdir. Bombardier sözcüsü, uçak kapılarının açılmasında iki aşamalı usullerinin bulunduğunu, kabin ekipleri eğitimlerinin buna göre yapıldığını, kapının açılmasından önce ıslık sesine benzer ses duyumunda tazyik boşaltılmasının devam ettiğini, daha kuvvetli ses duyumunda ise kokpit'e danışarak konu ile ilgili bilgi aldıklarını, bildirmiştir.

NTSB, FAA'ye gelecekte benzer olayların yaşanmaması için aşağıdaki tavsiyelerde bulunmuştur.

• Sertifikasyonu yeni yapılacak uçakların emercengy çıkış kapılarında tazyik boşalmasını ve emniyetli differential pressure'a erişilmesi sonrası kapıların açılması,

• Aşırı tazyikli kabinlerde uçak kapılarının yerde açılması sonucu meydana gelebilecek tehlikenin kapı üstünde belirtilmesi,

• Aşırı tazyikli kabinlere ait işaret ve bilgilerin kokpit ve kabin ekipleri manual'lerinde ve eğitim programlarında bulunduğunun uçak işleticileri tarafından tekrar gözden geçirilmesi,

• Kabin ekibi eğitim manual ve programlarında uçağın aşırı tazyiki durumunda emercensi tahliye yapılması konusunda usullerin bulunması.

UTED DERGİ