FMS CDU

Bu ay ki yazımızda farklı simülatörlerde kullanılan bir FMS sisteminden bahsedeceğiz fakat temelde uçuş planının girilmesi ve yerde FMS sisteminin hazırlanmasının aynı olduğunu aktarmaya çalışacağız.

Aşağıda FMS sisteminde kullanılan bazı tuşları görmekteyiz.

	Initialise tuşu: daha önce yapılan (girilen) tüm bilgileri temizler. Uçağınızın ilk referans noktası olan bulunduğunuz yeri enlem ve boylam olarak girmenize müsaade eder. Ve devamındaki uçuş noktalarını girmeniz için boş alanları gösterir.
	Previous tuşu : gösterge sistemi üzerinde (hareketli haritadaki) uçuş noktalarından bir öncekini çağırmak için kullanılır.
	Next : gösterge sistemi üzerinde (hareketli haritadaki) uçuş noktalarından bir sonrakini çağırmak için kullanılır.
	Clear : ekrandaki o anki veriyi silmek için kullanılır. Örn. Yanlış girilmiş bir uçuş noktası hemen bu tuş ile silinebilir.
	Select : (daha önce girilmiş ) uçuş noktalarından herhangi birini aktif hale getirip, o noktaya direk bir uçuş yapılmasını sağlar.
	Airport : hava alanını uçuş planına girmek için kullanılır.
	VOR : VOR (VHF omni - directinal range ) istasyonu uçuş planına bu tuş ile yerleştirilir.
	NDB: N on - Directional Beacon'ları girmek için kullanılır.
	Way Point (sanal uçuş noktalarını girmek kullanılır).
	Bir noktanın enlem boylam bilgileri buradan girilebilir.
	Koordinat noktalarını kaydırarak daha hassas değerlerin girilmesine olanak sağlar.

Klavyede kalan diğer tuşlar harflerden ve sayılardan oluşan tanımlama bilgilerini girmek için kullanılır. (örn. Yalova VOR istasyonun ve NDB'sinin kısaltması olan “YAA” değeri buradan girilebilir).

Uçuş planını nasıl girilir?:

Uçuşun en başında pistin içinde beklerken “INIT” tuşuna basılarak uçuşu ilk noktası olan pist değeri girilir. “PREV” ve “NEXT” tuşları kullanılarak sonraki uçuş noktaları girilebilir. Bu işlem yapıldıkça “plan segment 01” …… 02 değerleri değişecektir.
Uçuş noktasını bir alt değeri olan tanımlama değerlerini girmek için o uçuş noktası için uygun tuş kullanılır. (AIRP veya VOR veya NDB veya FIX ). Bu seçim yapıldıktan sonra bu noktanın tanımlama bilgisi girilir. (eğer VOR ve NDB için iki yada üç karakter, Yalova YAA– havaalanı için dört karakter, İstanbul Atatürk LTBA—uçuş noktaları için beş karakter, Ankara rota üstü noktalarından biri TOKER gibi) bu tanımlama kodları girildikten sonra o noktaya ulaşıldığında planladığınız yükseklik değerini girmek için “FLY AT” seçeneği kullanmalısınız. Next tuşu kullanarak diğer noktalar için aynı işlem uygulanır. (ç.n.: her bir nokta için ayrı ayrı yükseklik girilebilir.)*
Herhangi bir uçuş noktasını silmek için , o noktanın üzerine “NEXT” ve “PREV” tuşlarını kullanarak gelmeli ve “CLR” tuşunu kullanmalısınız.
Son uçuş noktası için varış limanını girmelisiniz. Not : eğer yükseklik olarak 00000 feet girerseniz o noktaya ulaşmadan önce yere çakılabilirsiniz. Bu nedenle varılacak meydanın yakın olması durumunda yaklaşma yüksekliğinin girilmesi en uygun olandır. Meydan uzak olduğu durumlarda ise düz uçuş yüksekliği girilir.

Tüm bunlar tamamlandığında uçuş planı girilmiş olur.

Ç.n.: Çevirmenin notu*

UTED DERGİ