ATATÜRK HAVALİMANI

Yaş belirlemesi yapmadan söyleyelim ki çoğumuzun hatırlayacağı siyah beyaz bir Türk Filminin

havalimanı sahnesi gözümüzün önündedir. Gözü yaşlı bir film kahramanı, sanki uçağa binecekmiş gibi apronda ya birini yolculuyor yada karşılıyor. Şimdi uçağa bu kadar yaklaşmak için ya apronda görevli olmanız gerekmekte, yada yolcu olmanız. Siyah beyaz görüntülerden günümüze geldiğimizde büyük binalarla çevrili Yeşilköy'ü genellikle yoğun bir havacılık trafiği ile görmekteyiz. Çevresi tarlalarla, dutluklarla ve şimdiki kadar yüksek olmayan evlerle çevriliyken İstanbullular için büyük bir yenilik sayılan Atatürk Havalimanı ya da eski adı ile Yeşilköy Havalimanı 22 milyon lira maliyeti ile 1953` te tamamlandı ve 01 Ağustos 1953 yılında Yeşilköy Hava Limanı adıyla hizmete açıldı.

Ülkemizin Coğrafi konumunun getirdiği şartlardan dolayı havacılığın temeli askeri amaçlarla atılmış ve askeri havacılığımızın tarihi sivil havacılığımızdan çeyrek asır önce başlamıştır.

Türkiye'deki ilk askeri havacılık örgütlenmesi, 1911'de Harbiye Nezaretine bağlı kurulan havacılık komisyonudur. Bu komisyon, kara ve deniz subaylarından seçilen ilk pilot adaylarını eğitim için Fransa'ya göndermiş, ilk alınan 8 adet askeri uçakla bu pilotlar 3 Temmuz 1912 yılında Yeşilköy Tayyare mektebinde eğitime başlamıştır.

1933 yılına kadar ülkemize seferler başka şirketler tarafından yapılmaktaydı. Devlet 1933 yılında, Devlet Hava Yolları işletmesi ile sivil havacılığa başlamıştır. Türkiye Cumhuriyetinin 1924 yılında 11 yıl süre ile ilk imtiyaz verdiği şirket Aero Espresso olmuştur. İstanbul-Atina- Brindisi ve İstanbul-Atina-Rodos arasında seferler yapan şirket 21 Şubat 1936'da Türk Hükümeti tarafından satın alınmıştır.

Türkiye ile ilk ticari hava yolu ilişkilerini Fransa başlatmıştır. 3 Ekim 1922'de ilk ticari hava kuryesi Paris, Prag, Viyana, Budapeşte, Bükreş yoluyla İstanbul'a ulaşmıştır. Bu hattı işleten Franco - Roumaine şirketine, 1922 yılında bir hangar yaptırmasına izin verilmiştir.

Bu şirket 1 Ocak 1925 tarihinde CIDNA adını almıştır. İşletme ruhsatında çıkan problemler sebebiyle düzenli seferlerde aksaklıklar olmuş ancak 17 Ağustos 1926 tarihinde CIDNA şirketine 20 yıl süreyle İstanbul-Bükreş arasında sefer ruhsatı verilmiştir. CIDNA anlaşmalara uyarak Yeşilköy hava alanına uçak hangarları, idari binalar, tamir atölyeleri, yedek parça ve benzin depolarından oluşan tesisler kurmuştur.

30 Ağustos 1933 tarihinde içlerinde CIDNA'nın da bulunduğu 5 büyük hava yolu şirketi birleşerek Air France 'ı oluşturmuştur. Air France 10 Mayıs 1936 tarihinde tesislerinin satın alınmasını Türk hükümetine önermiş ve Yeşilköy'deki tesislerin tamamı Türk Hükümeti tarafından 19.950 TL. ye satın alınmıştır.

5 Mayıs 1930 tarihinde Türkiye ile Almanya arasında sivil havacılıkla ilgili bir adım Berlin, Viyana, Budapeşte ve Sofya yoluyla İstanbul'a gelen tarifeli Lufthansa uçağı ile atılmıştır.

İlk ulusal hava yolu şirketimiz olan Devlet Hava Yolları Milli Müdafaa Vekaleti bünyesinde 20 Mayıs 1933 yılında kurulmuş ve 1935 yılında Nafia Vekaletine bağlanmıştır. Air France' den devralınan Yeşilköy tesisleri yanı sıra Ankara'da da bir terminal ve hava alanı yapılmıştır. 1938 yılında 10 uçağa sahip olan Devlet Hava Yolları, 1 Haziran 1937 den 31 Mayıs 1938 tarihine kadar Ankara-İstanbul arasında 306 gidiş ve geliş seferi yapmış, 9 ayda 743 yolcu taşımıştır.

1944 yılında Chicago`da imzalanan Uluslararası Sivil Havacılık Anlaşmasından sonra, İstanbul/Yeşilköy`de uluslararası bir havalimanı yapılmasına karar verildi. Bu hava limanının yapımı için 1947 yılında, Westinghouse Electric International Company ve The IG White Engineering Corporation ile sözleşme imzalandı.

İnşaata 1949`da başlandı. Liman o günün teknolojisiyle uluslararası standartlarda 06/24 pistine, taksi yollarına, 10 bin metre karelik modern yolcu terminaline, bakım hangarlarına, radyo alıcı-verici cihazlarına ve yedek enerji santraline sahipti. Hava ulaşımının gelişmesi üzerine, 06/24 pisti yetersiz kalınca yeni bir pist yapılmasına karar verildi. 1968 yılında yapımına başlanan 45 m. genişliğinde ve 3 bin m. boyundaki 18/36 pisti inşaatı, 1972 yılında tamamlandı.

1971 yılında Yeşilköy Hava Limanı için bir master plan uygulamaya konuldu. Plan, 06/24 ve 18/36 pistlerinden başka, her biri yıllık 5 milyon yolcu kapasiteli 4 terminal binası ve mütemmimlerinden oluşuyordu. Mimar Hayati Tabanlıoğlu tarafından hazırlanan proje, THY Hangar Tesisleri, Kargo Tesisleri, Hava Trafik Kontrol Kulesi ve Teknik Blok, Aydınlatma Sistemi, Elektrik Dağıtım Sistemi, eski 06/24 pistinin yeniden yapımı, akaryakıt ikmal tesisleri ile diğer tesisleri kapsamaktaydı. Söz konusu projenin içinde yer alan Dış Hatlar Terminali 29 Ekim 1983`de işletmeye açıldı. 1985 yılında, kavuştuğu modern görünümü ile Atatürk Hava Limanı adını aldı.

1982 yılında Hava Limanında 23 bin 126`sı Türk, 19 bin 391`i yabancı olmak üzere 42 bin 517 uçak iniş-kalkış yapmıştır. Aynı yıl gelen-giden yolcu sayısı 2 milyon 535 bin olarak kayıtlarda yerini almıştır.

Artan yolcu trafiği nedeniyle, Yap-İşlet-Devret modeliyle yeni bir dış hatlar terminali yapımına karar verilmiş, proje yarışmasıyla proje belirlenmiş daha sonra ise Yap-İşlet-Devret modeliyle yapım ihalesi gerçekleştirilmiştir.

Bugün İstanbul Atatürk Havalimanı'nı kullanan yolcuların İnternet hizmetlerinden kablosuz ve mobil olarak yararlanabilmeleri için geliştirilmiş olan Kablosuz Geniş bantlı İnternet Erişimi çözümü, kablosuz Ethernet teknolojisi olan 802.11b ile İstanbul Atatürk Havalimanı - Dış Hatlar Terminali mekanlarında oluşturulan kapsama alanı ve bu ortamı kullanan kablosuz ethernet modemlerinin internete erişimi gibi hizmetlerle İstanbul Atatürk Havalimanı'nın yolculara verdiği hizmette teknoloji yakından takip edilmektedir.

İyi yolculuklar…

UTED DERGİ