Koç şirketinin kaybolan ve ödül konulan zeplinini hatırlayanlar vardır. Bundan 6-7 yıl kadar önce uçuşlar yapan ve üzerinde reklam amblemi bulunan bir zeplin, şiddetli bir fırtına sonrası kaybolmuştu. Hezarfen havaalanında üstlenen ve bakımları da burada teknik bir ekip tarafından yapılan zeplin fırtınada iplerini kopararak sürüklenmiş ve kaybolmuştu.
 

Zeplinleri sadece yerdeki sabitleme noktalarına bağlamanın güvenli olmadığını bu olayla öğrenmiş oluyoruz. Zeplin kullanan işleticiler aslında koruma, bakım ve çalışma için kapalı bir mekana ihtiyaç duyuyorlar. Ama bir hangar, hem de zeplin için çok pahalı ve külfetli bir çalışmadır. Bu yüzden genellikle bu tür çalışmalar göz ardı edilirler. Bu gibi üzücü olaylarla karşılaşmamak için zeplin kullanan işleticiler yavaş yavaş hangar için kesenin ağzını açmaya başlamışlar. Önceleri açık olan hangarlar daha sonra platformlara, ve havalandırmalara bile sahip olmuşlar. Bağlama noktalarının çevresini zamanla zeplini tutan bir metal konstrüksiyon almış hatta onlarında üzerleri levhalarla kapanır olmuş. Zeplin hangarları Hindistan ve Asya’da yaygın olmakla birlikte Amerika dahil dünyanın bir çok yerinde bulunmaktadır. Ülkemizde ise Kadıköy’de uçuş yapan balon için bir kalkış üssü şeklinde yarı açık bir korumalı mekan vardır. Bir çok ülkede 100 metre çapında daire şeklinde olanları bulunmaktadır. Bunların kapıları açıldığında dilimler üst üste binerek kabuğu soyulmuş portakal gibi bir şekil ortaya çıkar. Zeplin hangarlarında aydınlatmanın ekonomik olması için yapı üzerinde bir çok yerde cam paneller bulunur.

Bir ada üzerinde yapılan yarı açık zeplin hangarı bu adanın bir bakım adası haline gelmesini sağlamış. Küçük bir yapay karayolu ise onun tekrar yarımada olmasına neden olmuş.

Sık kullanılan bir başka hangar türü de silindirik hangarlardır. 265 metre uzunluğunda ve 80 metre genişliğinde imal edilen hangarlar genellikle 550.000 m3 iç alana sahiptir. Hangar kurumu işi yapan firmalardan birisi Ekim 1999 tarihinde kuruluşunun 30. yılında dünyanın en büyük zeplin hangarını teslim ettiler. 200 metre uzunluğunda, 100 metre eninde olan bu hangar 5,5 milyon metreküp hacme sahipti ve içine Boeing 747 dahi girebiliyordu.

Yeni nesil zeplin hangarlarının kapıları otomatik açılıp kapanıyor, içerileri sıcak hava ile ısıtılıyor ve zeplinleri rüzgardan koruyabiliyorlar. Yazları karşılıklı açılan kapılar ile serin bir havaya sahip olan hangarlar, teknik ekibin çalışmasına olanak sağlıyor ve boya için hareketli platformlara da sahipler.

Yavaş hareket etmeleri ve havada asılı kalabilme avantajları ile gözetleme, trafik kontrol ve meteorolojide başarı ile kullanılmaya devam ediyorlar. Bu avantajlar devam ettiği sürece zeplinler ve hangarları da yaygınlaşmaya devam edecek.

Kemal KANAT