Başlangıçta beş yıl süreyle hiçbir siparişin alınmadığı ortaklığın yavaş başlangıcını takiben (ve 1979’da neredeyse bütün girişimin iptal edilerek sona erdiği), program yavaş yavaş; önce DC8, 70’lerin, sonra ABD hava kuvvetlerinin KC135 tanker filosunun motorlarının yenilenmesi  ile hız kazandı. Bugüne kadar, ABD Hava Kuvvetleri CFM’nin en büyük müşterisi oldu.
 

Bundan sonra CFM, Boeing ve Airbus ürün hatları ile konumunu sağlamlaştırdı. Şimdi, AWACS ve KC135’ler gibi çeşitli askeri uygulamaları saymasak bile, uzun-mesafeli dört motorlu A340’ın yanında, 737-hem klasik (-300, -400 ve 500) ve Gelecek Nesil (-600, -700, -800 ve -900)’lerin vazgeçilmez motor sağlayıcısı.

Yeni Yüzyıl Yeni Yol

CFM tarafından gelecek nesil bir motor için belirlenen ana hedefler, hem yüzde 20 daha az bakım maliyeti hem de, yüksek itiş versiyonları için kademe 3 altında 20 EPHdB ve diğerleri için 27 EPNdB kümülatif ses seviyesi içerir. Amaç, daha iyi yakıt yanışı ve daha az CO2 üretimi için yüzde 7’ye kadar indirilmiş yakıt tüketimi ve böylece 1990  sonları yönetmeliklerinden yüzde 50 daha az gaz yayma hedefine katkıdır.

Belli Başlı Çalışmalar

Bu çalışmalar, türbomakinedeki parça adedini azaltmak ve motor bakım maliyetini azaltmak için aerodinamik kademeyi ve kanat yükünü artırmak konusunda merkezleşmiş durumda. Yeni modern motorları olan, Boeing uygulamaları için CFM56-7B ve Airbus’lar için CFM56-5C’nin tasarımında CFM’nin üç boyutlu aerodinamiğin kullanımına ek olarak, kademe sayısının dokuzdan altıya çıkarıldığı yüksek kademe yüklemeli, yüksek basınç kompresörünün tasarımında üç boyutlu akışkan dinamiği bir adım daha ileri götürülerek, aynı zamanda bileşenin toplam basınç oranını da artırdı.
 

TECH56 Projesinin bir parçası olarak geliştirilen ve en gelişmiş Navier Stokes hesapları ile optimize edilmiş yayık, geniş kordlu fan kanadı, artık tam-boyutlu performansını, rüzgara karşı ve akustik testlerini, motora kuş girmesi ve test standındaki kanat arızası testleri ile birlikte değiştirilmiş CFM56 motorunda çaprıcı sonuçlarla tamamladı. Villaroche’daki SNECMA tesislerinde ve GE’nin Peebles, Ohio’daki açık hava test tesislerinde test  dilen 61 inç’lik katı kanat konfigürasyonu; CFM56-7 ile karşılaştırıldığında, aynı tepe verimliliği sunarken, hızda yüzde ikiden fazla artış gösterdi. Aynı çaptaki fanda, yayık kanat, yüzde beş ila altı daha fazla itiş ve CFM56-7 geniş kordlu fan ile karşılaştırıldığında, yüzde bire yakın yanma inkişafı sağlayabildi.
 

CFM, 10 yıldan fazladır çevresel konulara kendini vakfederek, halen kendisinin yerleşik ve  amacı ispat edilmiş Çifte Yanma Odası (DAC) motorunda (500’e yakın motor sipariş alındı) kullanımda bulunan kademeli yanma kavramının yayılmsına büyük kaynaklar ayırmaktadır. İlerletilmiş TECH56 ön türbülanslı ikiz yanma odası (TAPS), eski DAC tecrübesinin üzerine bina ederek, CO ve UHC seviyelerini  ICAO limitlerinin %50’sinde tutarak, NOx geleneksel yanma hücrelerinin yarı seviyesini üretmesi beklenmektedir. İlk test 1998 ve 1999’da yürütülmüştü ve kavramın ispatı başarıyla gösterilmişti. Yanma hücresinin tam içiçe donanım testi, yıl sonuna doğru CFM56-7B motor üzerine ek bir motor testi ile planlanmaktadır.
 

CFM, büyük ölçüde bu programın başarısına bağlı olarak, dünyanın en büyük ticari uçak motoru tedarikçisi oldu. 1981’de, Boeing, 737-300/-400/-500 serisi uçakları için tek güç ünitesini tedarik etmek için, bu yeni gelişmekte olan motor fabrikasını seçmişti. Daha sonraki 3,975 motor ve 1,987 uçak  CFM-3 ile güçlendirilmiş B737, rekor kitapları için unutulmaz bir hikaye oldu.
 

CFM56-3 ile güçlendirilmiş hizmetteki B-737 filosu, ilk uçakların teslim edildiği 1984’den beri 100 milyon uçuş saatinden fazlasını kaydetti. Bu zaman boyunca, CFM56-3 motor güvenilirliğini ve emniyetini istikrarlı olarak artırdı. Filo, 5,000 kalkışta bir kalkışın motorla ilgili konular nedeniyle tehirli olmasına veya iptal edilmesine karşılık gelen, yüzde 99.98 çıkış emniyet oranına sahip. Motor ayrıca, her 333.333 uçuş saati için .003 veya bir uçuş-için kapanma oranını korur; uçak senede 2.500 ila 3.500 uçuş saati kaydeder.
 

Endüstrideki en büyük kullanım oranlarına sahip olmasına rağmen, CFM56-3 havada kalınan sürede rekorlar kırmaya devam etmektedir. Geçenlerde,  Sun Express tarafından işletilen bir uçaktaki CFM56-3 motoru, sadece rutin bakım nedeniyle uçmayarak, havada kalınan uçuş saatinde, yüksek devirli operasyonların en zor kategorisinde bir dünya rekoru kırdı. (CFM56-3 motorları, ortalama olarak, bir bakım süresi gerektirmeden 14.000 saat havada kalır.)

CFM56-7: Sözün Yerine Getirilmesi

CFM56-7, CFM’nin yüksek güvenilirlikli, kolay bakım yapılan, maliyet açısından verimli bir güç ünitesi için sözünü yerine getirerek, Boeing Gelecek-Nesil 737’leri güçlendiren bu yeni motorunu servise verdi.
 

Aralık 1997’den beri teslim edilen yaklaşık 500 adet, CFM56-7 ile güçlendirilmiş 737’ler, havacılık tarihindeki en hızlı filo artışını temsil etmektedir. Bu emsali görülmemiş filo yapısına rağmen, motor, daha gelişmiş motorlar ile kıyaslanabilen güvenilirlik sayılarına erişmiştir. Filo, her 1.000 kalkıştan birinden azının motor ile ilgili konular nedeniyle tehir edilmesi veya iptal edilmesi anlamına gelen üzde 99.94’lük uçuş emniyet oranını korurken, 2.8 milyon uçuş saatinden fazlasını kaydetmiştir. Motor ayrıca 0.10 bakım ve .005 uçuş-içi kapanma oranına sahip.
 

Servis-içi güvenilirliği nedeniyle, CFM56-7 ile güçlendirilmiş 737, A.B.D. Federal havacılık İdaresi’nin 180-dakika ETOPS (uzatmalı mesafeli, ikiz motor operasyonları) onayını alan, sınıfındaki tek-koridorlu ilk uçak olmuştur.

CFM Pazar Liderliğini Koruyor

CFM, dünyanın başta gelen ticari uçak motoru tedarikçisi konumunu korumaya yardım edecek şekilde, yaklaşık 1.000 yeni motor siparişi alarak, tarihindeki en başarılı yıllarından birini 1999’da kaydetti.
 

500 kesin motor siparişi ile, Boeing Gelecek-Nesil 737 için CFM56-7 motoru, “en çok satan motor ünvanını aldı. 89 müşteriden alınan 1.350’den fazla CFM56-7 motoru şimdi siparişte. CFM56-5’in yerini bu uçağın motor seçii olarak koruyarak, Airbus A320 ailesi uçağını güçlendirmek için, geçtiğimiz yıllarda yaklaşık 330 CFM56-5 motoru sipariş etmişti.

CFM ayrıca geçmişteki oranının iki katından fazla müşteri kazandı. Geleneksel olarak CFM ortalama ayda bir yeni müşteriye sahip oluyordu, 27 yeni müşterinin CFM56 ile güçlendirilmiş uçak işletmeye başlamasıyla bu, 1999’da ikiden fazlaya katlandı.

Bu arada, CFM56-5C ile güçlendirilmiş Airbus A340 siparişlerinde bir canlanma oldu.

Bu arada, CFM için Türkiye de önemli bir pazar olma özelliğini koruyor. Başta THY olmak üzere, ülkemiz bayrağı altında uçan tüm diğer havayollarındaki uçakların önemli bir kısmı CFM motorlarıyla güçlendirilmiş durumda.