AWACS UÇAKLARI

737 Havadan  Erken Uyarı ve Müdahale (HUM) (Not 1) sistemi  yüksek performanslı bir uçak  ve havadan erken uyarı sistemlerinin gelecekteki standartını belirleyen  bir görev ekipmanıdır.
 

(Sistemin taşındığı/yerleştirildiği) platform, yeni nesil 737-700, (ve bu uçak içindeki) 21 yy. Aviyonikleri (elektronik sistemleri), seyrü-sefer cihazları ve uçuş kabininden (güvertesinden) oluşur. Bu (uçak) (normal/kabul edilebilir) uçuş tavanı 41000 feet ( 14000 km) ve uçuş menzili (ise) 3500 mil (6300 km) den fazladır. Sahip  olduğu yüksek teknoloji sayesinde, uçak (ve haber alma ve müdahale sistemi) küçük bir ekibe ihtiyaç duyar. 737 serisi (uçaklar)  dünyada en yaygın ve en güvenilir uçaklardan biridir. Havayolu şirketleri ve işletmeciler tarafından 5100 (adet) ten fazla 737 sipariş verilmiş ve (bunların) 4200 (adet)ten fazlası teslim edilmiştir. 737 nin (sahip olduğu) bu yaygınlık  tüm dünyayı, bir (yedek) parça ve destek cihazları sağlayıcısı şekline büründürür. Çok yönlü elektronikî taramalı (not 2) radar (ÇETA) anteni 737 AEW&C (sisteminin) en önemli (en kritik) alıcısıdır. Yönlendirilebilen (radar) sinyali, L-bandı elektronikî taramalı anten, mesafe tayini,takip ve doğru hesaplamada en iyi performansı  elde etmek için tasarlanmıştır. Radar hava ve deniz hedeflerini aynı anda  izleyebilir  ve operasyon sahasını sürekli  tararken (tarayarak)  görev ekibine  yüksek performanslı (askeri) savaş uçaklarının kontrolünde (yönlendirilmesinde) doğrudan yardımcı olur.  Sırt  anten sisteminin (düşük) kesiti (daha) az geri sürükleme sağlarken, ÇETA radar (sisteminin) “Üst şapka” adındaki kısmı (uçağın) önündeki ve arkasındaki alanın taranmasında pratik bir çözüm sağlar.

Bu (çeşit düşük kesitli anten tasarımı) (sistemin)  “ orta büyüklükteki 737-700 platformu”na, uçak performansı üzerinde (azaltan yönde) kayda değer bir etki olmaksızın takılmasına  müsaade eder.
 

Başka bir yenilik (ise), (uçak) ağırlığını azaltmak, güvenilirliğini artırmak  ve  hedef tanımlamasını sadeceleştirmek için ana radar (sinyallerini ve) antenini paylaşan entegre edilmiş Dost-Düşman Tanıma (D-D-T)  (sistemi)dir. (Not 3).  (Entegre edilmiş anten için) (yapılan) 1200 saat’ten fazla Rüzgar tüneli testi uçak ve radar (anteninin) uygunluğunu göstermiştir. 
 

Ayrıca, 737 AEW&C (sistemi), maliyet-performans ve maksimum esnekliği temel alan, ilerde geliştirmeye uygun bir sistem mimarisine sahiptir.

Avustralya Savunma Kuvvetleri  Temmuz 1999 da 737 AEW&C seçti. (ilgili) kontrat  dört adet AEW&C  sistemi ilave  üç sistemle (beraber) Aralık 2000 de imzalanmıştır. İlk iki uçağın teslimi 2006 da olması (planmaktadır). Kasım 2000’de, Türkiye Cumhuriyeti gelişmekte olan  yeni AEW&C sistemi (üzerinde)  görüşmelere başlamak için Boeing-led takımını şeçti. (ve) Kontrat haziran 2002’de imzalandı.  (Anlaşma) dört (adet) 737 yi ve (buna)  ilave (askeri) ekiplerinin görev eğitimi, (askerî) görevlerde ve (düzenli-düzensiz) bakımlarda destek amacıyla yer destek birimlerini kapsar


(not 1) --“HUM” çevirisi  bize uygun geldi. Fakat HAVADAN ERKEN İHBAR VE KONTROL (HİK) çevirisi ile karşılaşılabilir çünkü TAI bu çeviriyi tercih etti. 


(not 2) --“elektronikî  tarama” çevirisi  “elektronik tarama” yerine tercih edildi. Çünkü kast edilen hedef taraması vb. Amac için  Antenin mekanik olarak hareket ettirilmesi yerine anten sinyallerinin elektronik/elektrik sinyaller kullanılarak saptırılmasıdır. Karşılığı (opposite)  mekanikî taramadır.


(not 3) – IFF -Dost Düşman tanı(mla)ma sistemi- uçak karakteristik özelliklerini algılayıp bunları değerlendirerek dost yada düşman (hatta üretici) tanımlaması yapan sistem.