| ELEKTRONİK
UÇUŞ ÇANTASI Osman GAYGISIZ / Teknik Eğitmen |
|
Bu ay sizlere yine bir yeni cihazı tanıtmaya çalışacağız; Tanıtacağımız bu cihaz Boeing’den “ELEKTRONİK UÇUŞ ÇANTASI”; Boeing bu cihazı tanımlarken çanta (bag) ifadesini kullanmış. Gerçekten sistem tam anlamıyla pilotlarımız için dizayn edilmiş digital (yada elektronik) bir uçuş çantası. Tabi hemen neden buna gerek duyuldu önce onu anlatmak gerekiyor. Sistem; her sefer öncesi tekrar tekrar basılıp, kullanılan birçok kağıdı taşımaktan, basmaktan tasarruf sağlayarak çalışıyor. Ve bu tasarruf işlemi çok çabuk fark edilmekte. Elektronik Uçuş Çantası sistemi sahip olduğu modüler yapı sayesinde (tüm dümya şirketlerine) özel çözümler sunarak bir kat daha verimli hale geliyor ( örnek THY İstanbul-Ankara seferi karşılıklı olarak oldukça sık gerçekleşmektedir, bu sefer için gerekli modül sisteme kayıt edildiğinde pilotlarımız uçağa gelirken getirmek zorunda oldukları kağıtların büyük bir kısmını taşımıyor—sanırım uçuş işletme ya da pilot brifing odası taraflarından bir ses geldi biraz sonra bu seslere jeppesen departmanı da eklenecektir).
Sistem özellikleri içinde; * e-haritalar * performans hesaplamaları * e-belgeleri * e-log book (arıza kayıt defteri) * e-checklist’i * eş zamanlı (real time) notam (canlı yayın hava durumu) ayrıca; * hareketli hava alanı haritası * kabinden ve uçağın dışından video bağlantısı * geliştirilmiş havalimanı ve rota haritaları * geliştirilmiş iletişim (dispeç ve hava trafik için) * Boeing ile beraber çalışan uçak arıza takip sistemi bulunmaktadır. *e-haritalar: kolay kullanım amacı güdülerek hazırlanmış, açık ve net havaalanı (airport), hava sahası (airspace) ve yaklaşma prosedürü (approach charts) planları; SID’ler ve STAR’lardan oluşan ekran haritalarıdır. Bu haritaların kolayca elimizin altında olması birkaç ciltlik jeppesen haritalarından kurtulmamız demek olduğunu sanırım pilotlarımız fark etti. *uçak performans hesaplaması: tüm şirketler harcadıkları yatırımların tam olarak kullanılması ve bu yatırımlarından an fazla verim alınması için uçak performansını etkili kullanmak zorundadır. Bu amaçla hazırlanmış ideal kalkış ve iniş hesaplamaları taşıdığımız cargo ve yolcu sayısını artıracaktır. Ayrıca hassas olarak hazırlanmış ve azaltılmış motor değerleri, motor ömrünü uzatacaktır. Bu sistem sayesinde pilotlarımız uçuş sırasında o anki hava ve pist koşullarına dayalı, (performansı etkileyen) MEL ve CDL arızalarının etkisinin (de) otomatik kâle alındığı gerçek zamanlı bir hesaplama yapabilirler. -Bu hesaplamanın gerçek şartlar altında yapılmasının motor için ne kadar anlamlı olduğunun taktirini motor atelyesine ve mühendislerine bırakıyorum.- * e-dokümanlar; güncel ve doğru bilgilere sahip dokümanlara daha kolay ulaşmaya, yanlış-eksik yada güncel olmayan kaynakların (dökümanların) sebeb olduğu hatalarında önlenmesine yardımcı olmaktadır. Ayrıca bu dokümanların güncellenmesi kolaylaşmakta ve israfın önüne geçilmektedir. Bu sistem uçakta bulunan tüm dökümanların (FOM MEL vd.) yerine kullanılabilmektedir. Ayrıca işletmeci şirketin kendine has dokümanlarda sisteme kolayca ilave edilebilmekdir. Son olarak dökümanlara gece yada gündüz her an ulaşılabilinmekdedir. * e –defter (arıza defteri);
Arıza
yakalama güvenirliği artırmakta ve uçakların yerde arızadan dolayı kalma
durumlarını azaltarak uçakları ait iseler orada (tabiî ki havada) daha uzun
kalmalarını sağlamaktadır. Sistemde yüklü olan basit kullanımlı bir program,
her arızada ATA chapter sistemine uygun bir kod üreterek, arızaların hızlı
bir şekilde çözümüne yardımcı olmaktadır. * e-kontrol listesi (e-checklist): –interaktif- elektronik check list sayesinde daha hızlı ve doğru bir uçuş öncesi hazırlık sağlanabilir. * Eş zamanlı (canlı yayın şeklinde): bir dakika içinde üretilen hava-rota (NOTAM) bilgileri; pilota çabuk ve en ekonomik rotayı normal rotasından sapması gerektiğinde seçmesine olanak sağlar. * Gelişmiş güvenlik özellikleri sayesinde sistem, kritik uçuş anlarında, pilotların, uçuş sahası hakkında daha fazla haberdar olmalarına olanak sağlamak için ilgili sahanın fotoğraf ve krokilerini sağlayabilir. • Hareketli havaalanı haritasıyla ( ki bu benim, sistemdeki favori şeçtiğim özellik) sistem taksi anında oluşabilecek yanlışlıkları azalmada ciddi etki sağlayabilir. |