TEÇHİZAT BAKIMI
SELAHATTİN GÜL, WFA

Uçak ve aviyonik teçhizat üreticileri, kendi ekipmanlarının uygun şekilde korunması için çeşitli bakım politikaları belirlerler ve bunları kullanıcılara verirler. Çeşitli seviyelerdeki bu  bakımlar özetle şu şekildedir;

 

Görünüşünün durumunun tespiti, bir hasar veya korozyon olup olmadığı, diğer komponentlere bağlantısının uygunluğu ve emniyetinin kontrolü şeklindedir.

 

Operasyonel Kontrol ise,  bir komponentin değişiminin neden olduğu veya özel bir bakım gerçekleştirildiği işlemlerden sonra yapılır ve genellikle eğitimli teknisyenler bu çalışmalarda görev alırlar. Bu faaliyetlerde çoğunlukla uçak jaka (kriko)’ya alınarak uçuş şartları simüle edilir ve gereken dokümanlar göz önünde tutularak sistemlerin hata yapıp, yapmayacağı araştırılır. Bu faaliyetler esnasında sistemlerin tespit edilen kusurlarının giderilmesinde zaman, zaman soğutucu, bazende sıcak hava veren ekipmanlar ve el takımları kullanılır.

 

Fonksiyonel Kontrol ise; bazen operasyonel kontrol ile karıştırılır fakat belirgin farkları vardır. Fonksiyonel Kontrollerde kullanılan teçhizatların çoğu hassasiyet ve kalibrasyon gerektiren aletlerdir. Bu kontrollerde genellikle daha büyük test cihazları kullanılır ve üreticisinin özel teknik prosedürleri bu işlem adımları için takip edilir.

 

Tezgah  Kontrolleri (Bench Check) ise,  uçaktan sökülmüş bir üniteye uygulanarak ünitenin hatası tespit edilir ve genellikle tezgah kontrolünden sonra da fonksiyonel ve operasyonel kontroller gerçekleştirilir.

 

Interference Test ‘ler, elektronik komponentlerin montajından sonra yapılır. İmalatçı firmanın prosedürleri göz önünde tutularak bağlantıların uygunluğu kontrol edilir. Zaman, zaman uçağın çeşitli bölgelerindeki kablo donanımları ve üniteler iletkenlik ve ısınma açısından kontrol edilir. Genellikle Elektro-Statik Deşarj (ESD) koruma ve bunlar için bir “General Handling Rules” mevcuttur. Bu özetle :

 

İletken olmayan taşıma ve paketleme malzemelerinin kullanılması.

Statik elektiriğe duyarlı çalışmalarda uygun bir eldiven kullanılması,

Komponentin tutulmadan önce,  teknisyenin vücudunda bulunan statik elektiriğin uygun tarzlarda nötrlenmesi ,

Paketlenecek ünitenin statik elektirik yüklenmemesi için paket dış muhafazasıyla temas etmemesi,

Lehimleme işlemlerinde mümkün olabildiğince ısının dar bir alana etki etmesine dikkat edilmesi. Bunun için ısı kontrollü lehimleme işleminin yapılması şeklindedir.

 

Operatörlerin filolarını etkin ve verimli uçurabilmesi için,

Yer Destek Teçhizatları (GSE: Ground Support Equipment) ve takımlarını uçaklarına uygun bir şekilde seçmiş olmalıdır. Bu seçimi etkileyen başlıca faktörler: Uygulanacak bakım tipi ve seviyesi, desteklenmesi gereken hat sayısı veya bakım/revizyon yapılacak komponent  miktarı gibi unsurlardır.

Bakımlar esnasında bazen sık, bazen de seyrek olarak kullanılan bu teçhizatlar, gerektiğinde ve zamanında faal halde bulunması içinde envanter kayıt ve takip sistemininde oluşturulması, işin diğer bir yönüdür


GSE’ler genellikle uçağa bağlanan daha büyük cihazlardır. Takımlar (tool) ise nispeten küçük aletlerdir. Ünitelerin bakım ve revizyonlarında kullanılan özel tasarlanmış takımlarda mevcuttur. Bu teçhizat ve takımlar uçak imalatçıları tarafından da kabul görmüş ve lisanslandırılarak dokümanlarına girmiştir.