| BOĞULMA |
|
Bulunduğumuz sıcak yaz aylarında boğulma olayları ile çok sık karşılaştığımızdan, sizlere yardımcı olmak için bu konuda bilgilerimizi paylaşmak istedik…
Böyle bir durumda sudan çıkarılan şahsın, yapay solunumla oksijenasyonu sağlanmaya çalışılmalı ve zaman kaybedilmeden hasteneye kaldırılmalıdır. Boğulma yüzme bilenlerin bile başına gelebilir. Suda boğulanların yalnızca yüzde 50 sinin hiç yüzme bilmediği düşünülürse, yüzme bilenlerin de bazı önlemlere uymaları gerektiği anlaşılır. Özellikle sualtında yüzenlerde duyu kaybı görülebilir. Boğulmalarda ölüm nedeninin akciğerlere su dolması olduğu varsayıldığından yardım etmek için suyun boşaltılmasına çalışılarak zaman kaybedilir. Oysa boğulmanın ilk evresinde, kazaya uğrayan kişi soluğunu tutacak durumda olmadığından, istenci dışında bir miktar su yutar. Ama kısa bir süre sonra gırtlakta, suyun solunum yollarına ve akciğerlere girmesini engelleyen bir kasılma gerçekleşir. Ancak kişi duyularını yitirdiğinde, gırtlak gevşer, mideye ve akciğerlere yeniden su gider. Boğulan pek çok kişinin (yaklaşık yüzde 10-15) akciğerlerde fazla su olmadan, oksijensiz kalarak ölmesi boğulmanın ilk evresinde gerçekleşir. Dolayısıyla yardıma koşanların, akciğerlerdeki az miktardaki suyu çıkarmaya çalışarak zaman kaybetmeden, yapay solunuma başlaması gerekir. Boğulma sonucunda solunum yetmezliğine yol açan mekanizmalar kazanın tatlı ya da tuzlu suda olmasına göre değişir.
Yapılması Gerekenler;
Boğulmalarda ilkyardımın temel amacı, akciğerlere hava girmesini
sağlamaktır; ilkyardıma mümkün olduğunca zaman geçirmeden başlanmalıdır.
Kazazede sudan çıkarılır çıkanlmaz, ağzında protez varsa alınmalı ve
boğazındaki salgılar temizlenmeli, başı iyice arkaya yatırılarak, altçenesi
iki elle kavranıp aşağıya ve geriye çekilmeli, bu arada başparmaklar ağzı
açık tutmalı, ağızdan ağza yapay solunum uygulanmalı ve göğüs kafesine
düzenli aralıklarla bastırarak kapalı kalp masajı yapılmalıdır. Yapay
solunum uygulamak için kazazedenin başı arkaya eğilir, ensesinin altına bir
el ya da katlanmış giysiler sokulur. Öteki el ise kazazedenin alnına, işaret
ve baş parmaklar bumu kapatacak biçimde yerleştirilir. Yardım eden kişi
derin bir soluk aldıktan sonra, dudaklarını kazazedenin dudaklarının üstüne
yerleştirir ve soluğunu güçle verir. Kazazede çocuksa soluk verme fazla
güçlü olmamalıdır. Soluk verdikten sonra kazazedenin soluk vermesine izin
vermek amacıyla ağzı açık tutulur. Bu işlem
iki kez daha yinelendikten sonra göğüs kafesine bastırarak kalp masajına
başlanır. Bunun için kazazedenin yanı başına diz çökerek bir el göğüs
kemiğinin alt bölümüne, öteki el ise bu elin sırtına yerleştirilir. Göğüs
kemiğine omzun ve vücudun ağırlığı gelecek ve 30-40 kg'lik bir güç
oluşturacak biçimde güçle bastırıldıktan sonra hızla bırakılır. İki soluk
verdikten sonra göğse 15 bası uygulanır. Ağızdan
ağza solunumun mümkün olmadığı durumlarda Halger-Nielsen ya da Silvester
yöntemine başvurulabilir.
Halger-Nielsen yöntemi kazazedeyi sırtüstü yatırmanın mümkün olmadığı
zamanlarda yararlıdır. Yardım eden kişi avuçlarını kazazedenin kürek
kemiklerinin hemen altına koyar; kazazede bu arada olanaklıysa ayakları
başından daha alçakta ve kolları yüzünün altında birbirine kavuşmuş olarak
yatınlır. Yardım eden kişi kollarıyla kazazedenin sırtına bastırarak,
havanın dışarı çıkmasını, daha sonra kazazedenin dirseklerini tutarak
kendisine ve yukarıya doğru çekip, göğsün genişlemesini ve akciğerlere hava
girmesini sağlar. Daha sonra kollar özenle yere konur, bası manevrası
yinelenir. Bu manevra dakikada 12-15 kez yinelenmelidir. Silvester yönteminde, kazazede sırtüstü yatınlır; omuzlannın altına kalın bir şey konur. Yardım eden kazazedenin başucunda, bacakları başın her iki yanında olacak biçimde oturur. Kazazedenin kolları bileğin hemen üstünden sıkıca yakalandıktan sonra, son kaburgaların düzeyinde göğsün üstüne doğru dirençle karşılaşana değin bükülür. Bu anda hava akciğerlerden çıkar. Daha sonra kollar başın üstünde dışa yukarıya ve geriye kaldınlarak göğsün genişlemesi ve havanın pasif yolla akciğerlere girmesi sağlanır, kollar yavaşça göğse geri getirilir. Bu manevra dakikada 10-12 kez yinelenir. |