FAA'nin Kimyasal
Analiz Laboratuvarı

 

Selahattin Gül

FAA (Federal Aviation Agency)’nın en az tanınan  birimlerinden birisi de Bioaeronautical Sciences Resarch Laboratuvarıdır. Burada tıbbi teknolojilerle uğraşılır.  
 

Bu teknoloji ile, ölümcül uçak kazalarında kişilerin bünyesinde alkol, çeşitli ilaçlar, uyuşturucular, zehirleyici gazlar ve diğer kimyasal maddelerin varlığı araştırılarak  miktarlarının ölçümü yapılır ve  bunların kazaların oluşumundaki  etkenlikleri ortaya çıkarılır.

Laboratuvar 1960 yılında kurulmuştur. Uçak kazasında otopsi uzmanlarının araştırmalarından sonra,  Amerikan Uçuş Emniyet Şubesi (NTSB) her halikarda toxicological test için numuneleri buraya gönderir. Bu kurum sadece NTSB’ye değil, kaza nedenlerini araştıran dünyanın çeşitli firmaları için de araştırmalar yapmaktadır.
 

Bu laboratuvar dünyanın en büyük özel sertifiye kuruluşu olan CAP tarafından 150 sayfalık bir checklist ve 500 soruluk bir dokümanla denetlenerek sertifiye edilir. Laboratuvarın kazalarda ölenlerin dokuları üzerinde yaptığı inceleme bulguları, kazanın etkenlerinin bulunmasına yardım ederken,

aynı zamanda da halihazırda uçmakta olan uçucuların tıbbi açıdan değerlendirilmesine ve kriterlerinin belirlenmesinede yol açar.

Bu kurumun bulunduğu tesisin güvenliği ise çok katı kurallarla belirlenmiştir. Bina, harekete duyarlı sensörlerle donatılmıştır. Binaya giriş kodları devamlı değiştirilir. Hiç kimse yalnız başına çalışma yapamaz. Bu konudaki çalışma prensibi şudur;


“İncelenmekte olan bir örnek, bir an bile olsa terkedilemez, aksi halde onun  vereceği sonuçların geçerliliği konusunda artık soru işaretleri belirmiş demektir”.


Laboratuvarda örneklerin kabul edildiği bölüm ise güvenliğin olabilecek en üst düzeyindedir. Numune alınma aşamasından itibaren video kaydı başlatılır. Paketin  alınışı, açılışı ve laboratuvar içi nakilleri deliller açısından kayda geçirilir. Uçucuların bazen soğuk algınlıkları için kullandığı ilaçların bile kazalara etkileri titizlikle değerlendirilir. Bu testler en aza %90 doğrulukla yapılır.
 

Doğru sonuçlar vermiş bile olsa örnekler üzerinde gas-chromatography ve mass-spectroscopy testleri uygulanması macburidir. Test sonuçları olumsuz (delil teşkil etmeyenler) çıkan örnekler 2 yıl, sonuçları olumlu çıkan (delil teşkil edebilenler) örnekler ise 5 yıl sure ile saklanırlar.


Laboratuvara gelen her damla örnek için çok detaylı raporlar hazırlanır ve kaza analistlerine değerlendirme açısından gönderilir

Sonuçlara gore hazırlanan raporlar doktora seviyesindeki eğitimlere sahip kimyacılar tarafından kontrol edilir. Daha sonra bütün sonuçlar tek bir rapor haline getirilir ve buda başka bir üst düzey doktora derecesindeki kimyager tarafından incelenir. Bundan sonra rapor laboratuvar müdürü tarafından imzalanarak NTSB’ye gönderilir.


Kuruluşundan bugüne kadar  bu laboratuvarda kalite denetimi yapan CAP kuruluşu tarafından herhangi bir kusur bulunamamıştır. Görevliler çalışmalarıyla ilgili olarak şunları söylemektedir “Biz ilgili herkesin haklarını korumayı istiyoruz. Biz raporumuzun tamamen doğru olduğundan da emin olmak istiyoruz.”