Sağlık ve Çevre

Çeviri ve Düzenleme : Zülal GÜNAL

Çöplerin kirli, pis etkilerini yeni bir ürüne çevirmek mümkün mü? RECYCLING Nedir? 

Geridönüşüm muizesi, tüm dünyayı atıklardan temizleyebilir mi? EVET!

Kim demiş çöp diye adlandırdığımız atıklar bir daha kullanılmaz diye? 1997 Yılında, 276 Milyon Amerikalının yardımı ile 195 Milyar kg. Çöpün değerlendirildiğini biliyor muydunuz? Nasıl mı? Çocuk, kadın, adam pekçok kişinin sofra atıklarını, kola kutularını, sakız ambalajlarını ve muz kabuklarını biriktirerek, yaklaşık 725 Kg.’a yakın atığın değerlendirilmesi ile.... Yani, magazin dergileri, otomobil atıkları, çocuk petleri, diğer kırıntı ve çöpler manasına geliyor bu değerlendirmeler..

Her yol, belediyenin organizasyonu ile Amerikan endüstrisi, kron, amonyak gibi hava, su ve yerdeki atıkları çözündürmek sureti ile 1,1 milyon kg.’ını değerlendirmekte. Bu değerler yaklaşık 400 olimpik havuzu doldurabilecek nitelikte. Oysa ne kadar acıdırki, tüm dünya üzerinde sadece 6 milyar insan henüz atık değerlendirilmesine başladı! Oysa, kendimizi geridönüşüme programlı eğitimlerle hazırlayabilir ve çöplerimizin geçmişindeki pis ve çirkin kalıntıları paraya çevirmemiz mümkün olabilir!  

İlk bakışta, çöplerin değerlendirilmesi imkansız gibi görünebilir ancak doğada hiçbirşey atık değildir ve her ne ölürse veya ekolojik sistemin bir parçasından ayrılırsa doğanın başka bir parçasında artış olmaktadır. İnsanoğlu doğadaki atıkları değerlendirebilir ancak bu işlem teknoloji ve bilinçli davranışları gerektirmektedir. Örneğin, Danimarka’ya bir göz atarsak, ‘EKO ENDÜSTRİYEL PARK’ adı altında, kullanılmayan boş bir alanın değerlendirilerek, toplanan atıkların geridönüşüm işlemi için biriktirildiğini ve kaynak paylaşımı ile nekadar kazançlı çıkabileceğimizi anlayabiliriz. Bu parkta, yetkili bir şirket, bir ecza firması, bir duvar tahtası üreticisi ve petrol rafineri şirketi bulunmakta ve herbiri malzemelerini birbirleri ile paylaşmaktadır. Bir şirketin atığı diğer şirketin üretim kaynağını oluşturmaktadır. Mesela, fabrikanın atığı olan sülfür dioksiti duvar tahtası üreten şirkete satması gibi. Tüm dünya çevresinde bu tip endüstriyel parklar düzinelerce geliştirilebilir. Peki bu durumda hangi yol izlenecek?

BİYOLOJİK TEKNOLOJİ kullanımı ile çöpler atık olmaktan çıkartılarak bizlerin avantajına dönüştürülebiliyor. Mikroplar bile organize çözündürücüler sayesinde ve endüstriyel yağlarla zararsız ürünlere çevrilebiliyor. Çok yakında genetik mühendisliği kullanımı ile çöplerin bir rüya olması ve yeniden dizayn ile yenilikler oluşturulması da mümkün olacak.

Tüketici marketlerinde ordunun atıklarından geridönüşüm hali hazırda sağlanmış durumda. Plastik şişelerin geridönüşümünden ceketler, yıpranmış lastiklerden valizler, bira şişelerinin atıklarından kemerler üretilebilmekte. Buna rağmen Amerika geridönüşüm konusunda ciddi tedbirler almaya başladı. Amaç 195 milyar kg. çöpten  sağlanan %25’lik payın daha da arttırılması...

Geridönüşümü sağlayacak maddeler geliştirildiğinde daha fazla kazanacağımız kesin. Peki Türkiye’de durum nasıl? İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin ‘İstanbul için çözümler’ başlığı altında yürürlüğe koyduğu projelerin en önemlilerinden biri ‘KATI ATIK PROJESİ’’dir.  Bu proje kapsamında çöplerin kaynakta ayrı toplanması ve kağıt, cam, plastik, metal gibi atıkların geri kazandırılması amaçlanmakta.  Dünyada gittikçe yaygınlaşan ‘GERİ KAZANDIRMA’ (RECYCLE) işlemi, yalnızca çevrenin korunmasını hedeflememekte, çöplerden çeşitli biçimlerde yararlanılmasını da sağlamaktadır. Enerji tasarrufu sağlanması, ormanlarımızın korunması ve  sularımızın daha az kirlenmesi gibi faydalar hedeflenmekte. 

Bu projeye katkıda bulunmak mümkün! Elimizden geldiğince şişelerin dönüşümlerini ‘CAM ŞİŞE KUMBARALARI’’nda biriktirmek üzere çöp dizaynını yapmamız, kağıt atıklarımızı, MAVİ RENKLİ TORBALARDA biriktirerek, MAVİ RENKLİ KONTEYNER’lara atmamız, mutfak atıklarını SİYAH RENKLİ TORBALARDA  biriktirerek GRİ RENKLİ  konteynerlara ulaştırmamız,  tabiatı zararlı metallerden korumak için kullanılmış pilleri merkezi yerlerdeki pil kutularına atmamız gibi görevler bizi bekliyor.    

Avrupa Ülkelerine gittiğinizde dikkat ederseniz, Türkiye’de olduğu gibi tüm çöplerin bir kutuda biriktirildiğine rastlamazsınız ve ağır cezalar uygulanmakta olduğunu öğrenirsiniz. Her çöp pozisyonuna göre ayrı ambalajlarda, ayrı kutulara atılmakta ve tüm çöpler değerlendirilmektedir.

Eğitim Başkanlığında da 2000 senesinden beri özel kağıt biriktirme kutuları yaptırılmış olup; Eğitim Başkanlığı personelinin katılımı ile arkalı önlü kullanılan kağıt ve benzeri türü dökümanların artık kullanılmayacak hale gelmesinden sonra bu kutlara nakli gerçekleştirilmektedir. Kutularda biriktirilen bu atık kağıt vb. dokümanlar, belediyenin ‘Ağaçlandırma Kampanyası’’na katılınarak; fidanlarla değiştirilmekte ve Eğitim Merkezi çevresinin ağaçlandırılması sağlanmaktadır. 

Gelin hep birlikte bu projelere destek verelim. Gerek iş gerek özel yaşantımızda çöplerimizin geleceğimiz olmasına katkıda bulunalım.