Sivil Havacılık Dünyasındaki En Gelişmiş Teknoloji B-777’lerde
Dünyanın, havayolu şirketlerinin istek ve ihtiyaçlarına göre tamamen bilgisayar ortamında tasarlanan ilk uçağı Boeing 777, pazarı çıktığı 1995 yılından çok kısa bir süre sonra çift koridorlu orta boy uçak sınıfının tartışılmaz lideri oldu. İlk maketi sadece 0.05 cm ya da bir başka deyişle iskambil kağıdı kalınlığında olan Boeing 777, bugün 900 tedarikçiden temin edilen 3 milyon parçadan oluşan ve her türlü sisteminin elektronik olarak (fly-by-wire) kontrol edildiği bir teknoloji harikası...

Boeing, 777 programına başlarken, United Airlines, All Nippon Airways, Japan Airlines ve Cathay Pasific gibi uzun menzilli rotalarda uçan havayolu şirketleriyle bir araya geldi. Bu şirketlerin yöneticilerinden oluşturulan çalışma grupları, değişik rota ve yolcu kapasitesi senaryolarına göre kendileri için en verimli, yolcuları için de en rahat uçağın özelliklerini belirlediler. Çalışma gruplarından elde edilen verilere göre tasarlanan 777, uzun menzillerde uçan havayolları için ideal bir model olarak piyasaya çıktı. Havayolu yöneticileri, 777’nin, pek çok rakibinde opsiyonel olarak sunulan uydu iletişimi, Global Yer Belirleme Sistemi (GPS-Global Positioning System) gibi özellikleri standart olarak sunmasını isteyince, Boeing normalde opsiyonel olan 80 adet özelliği 777’nin standart konfügürasyona dahil ederek, uçağı müşterileri için son derece ekonomik bir hale getirmiş oldu.

Dünyanın en büyük çift motorlu ticari jet uçağı olan Boeing 777’in 5 modeli bulunuyor:

777-200, 777-200ER, 777-200LR, 777-300 ve 777-300ER. 777 modelleri, seçilen yerleşim düzenine göre 301 ila 550 arasında yolcu taşıyabiliyor. Bugüne kadar 30’dan fazla havayolu şirketi, 600’ün üzerinde Boeing 777 teslim aldı. 777’ler pazara çıktığı 1995 yılından bu yana gerek teknolojisi, gerek tasarımı nedeniyle pek çok ödül aldı.

En az 247.210, en çok 340.194 kg kalkış ağırlığı olan 777’lerin yakıt kapasitesi 117.335 ila 195.285 lt arasında değişiyor.

En az 150, en çok 200 metreküp kargo kapasitesi sunan 777’lerin menzilleri, ortalama ağırlıkta 9.649 ila 11.029 km arasında değişiyor. Uçuş hızı 0.84 Mach olan 777’lerde Pratt&Whitney 4077, Rolls-Royce Trent 877 ya da General Electric GE90-77B motorları kullanılıyor. Boeing 777’leri farklılaştıran başlıca özellikler:

Kanat tasarımı
Boeing 777’lerde, ses hızının altında uçan ticari uçaklar için geliştirilmiş en yüksek aerodinamik verimliliği sağlayan kanatlar kullanılıyor. Uzun ve geniş yapısıyla uçağın daha hızlı ve yüksekten uçmasını sağlamanın yanı sıra, hızlı yükselme imkanı da sağlayan kanatlar, uçağın yüksek rakımlarda ve sıcaklıkta verimli çalışmasına yardımcı oluyor. 60.9 metre uzunluğundaki kanatlar, aynı zamanda uçağın yakıt deposu olarak görev yapıyor.

Motorlar
777’lerde Pratt&Whitney, Rolls-Royce ve General Electric’in ürettiği motorlar kullanılıyor.

777’nin motorları, bir Boeing 767 motorundan %40 daha fazla itiş gücü üretmesine karşı, aynı sessizlikte çalışıyor. Uçağın sıfırdan 100 kilometre hıza 6 saniyede çıkmasını sağlayan motorlar, 338 kN ila 512 kN arasında bir itiş gücü sağlıyor.   

Uçuş Paneli ve Uçak Kontrol Sistemleri
Tamamen havayolu şirketlerinin taleplerine göre tasarlanan Boeing 777’lerin en önemli özelliklerinden biri de uçuş paneli ve kontrol sistemleri. 777’lerin tüm kontrolleri, Boeing’e patentli bir kablolama sistemiyle elektronik sinyallerle (fly-by-wire) yönetiliyor.

Uçağın elektronik kontrol altyapısı, kokpitte bulunan likit kristal ekranlardan takip edilebiliyor.

Pilotların, uçakla ilgili verileri üç boyutlu görmesini ve doğrudan müdahale etmesini sağlayan ekran sistemi, Geliştirilmiş Yere Yaklaşma Uyarı Sistemi (Enhanced Ground Proximity Warning System-EGPWS), Yer Manevra Görüntü Sistemi (Ground Maneuver Camera System-GMCS) gibi teknolojilerle destekleniyor.

Konfor
777’ler ekonomi sınıfında 47, “Business Class”ta 50, “First Class” ta ise 53 cm genişliğindeki koltuklarıyla, sınıfının en rahat uçağı olma unvanına sahip. Boeing 777-300ER’ın en gelişmiş modeli geçtiğimiz günlerde fabrikadan çıktı.

Boeing 777’lerle ilgili bazı ilginç bilgiler
İlk 777, 7 Haziran 1995 yılında hizmete girdi. O günden bu yana 777’ler 1.25 milyondan fazla uçuş gerçekleştirdi. 777’ler 900 tedarikçiden temin edilen 3 milyon parçadan oluşuyor. 777’ler 43.100 feet (13.136 mt) yükseklikte uçabiliyor. 777, dünyanın tamamı bilgisayarda tasarlanmış ilk uçağı.

777’lerin iniş takımları, bugüne kadar bir ticari uçağa takılan en büyük iniş takımı. 777’nin ana iniş takımlarında 6’şar, burnunda da 2 tekerleği bulunuyor. Boeing 777, dünyanın ismi bir gül cinsine verilen ilk uçağı. Ayrıca 777’lerden Dire Straits grubunun lideri Mark Knopfler’ın “Sailing To Philedelphia” albümünde de söz ediliyor.

777’lerin tasarım aşamasında oluşan 1.847.930.000.000 byte’lık bilgi, bilgisayar disketlerine kaydedilirse üst üste konulan disketlerin toplam yüksekliği 4.074 metreyi aşıyor. (Ağrı Dağı’nın yüksekliği 5.165 metredir) Bir Boeing 777, 100 km hıza yaklaşık 6 saniyede çıkabiliyor. Boeing 777 Ailesinin Bazı Ödülleri ve Rekorları 2002Air Transport Magazine, Boeing’e, 777 modeli için 2002 Havayolu Teknolojisi Ödülü’nü verdi.

1999    Avrupa çıkışlı uzun menzilli hatlarda hem 777’lerde hem de rakip uçaklarda seyahat eden 6.000 yolcu arasında yapılan araştırmada, her 4 yolcudan 3’ü 777’yi rakiplerine tercih etti.  1997Malezya Havayolları’na teslim edilen 777-200ER boş olarak yaptığı ilk uçuşunda, saatte ortalama 889 km hız yaparak hiç mola vermeden 20.044 km kat etti ve yine bu modele ait hız ile mesafe rekorlarını kırdı.

Boeing 777 Kullanan Havayolları (28 Ekim 2002 itibariyle)
777-200 Air China, All Nippon Airways, British Airways, Cathay Pasific Airways, China Southern Airlines, Emirates, Japan Air System, Japan Airlines, Thai Airways International, United Airlines 

777-200ER Air France, Alitalia, All Nippon Airways, American Airlines, Asiana Airlines, British Airways, China Southern Airlines, Continental Airlines, Delta Air Lines, Egyptair, El Al Israel Airlines, Emirates, GE Capital Corporation, Garuda Indonesia, ILFC, Japan Airlines, KLM, Kenya Airways, Korean Air, Kuwait Airways, Lauda Air, Malaysia Air, Mid East Jet, Saudi Arabian Airlines, Saudi Oger, Singapore Aircraft Leasing, Singapore Airlines, United Airlines, Vietnam Airlines, Varig Airlines

777-200LR     EVA Air

777-300        All Nippon Airways, Asiana Airlines, Cathay Pasific Airways, ILFC, Japan Airlines, Korean Air, Singapore Aircraft Leasing, Singapore Airlines, Thai Airways International

777-300ER     Air France, All Nippon Airways, EVA Air, GE Capital Corporation, ILFC, Japan Airlines