Burun iniş takımının ön tarafındaki forward accessory compartment’da bulunan P.S.E.U’nun bir arıza kaydederek kokpitte aft overhead panelde bulunan ikaz lambasını yakması, kalkışı engeleyecek önemde bir arıza olabileceğini gösterir.

Böyle bir durumda; hem uçuş emniyetini riske sokmamak, hem de uçağın seferini geciktirmemek için nasıl davranmamız gerektiğini incelersek:

• İlk olarak bilmemiz gereken M.E.L. (Minimum Equipment List)’in bu konudaki hükmüdür.

M.E.L 32-17

1) P.S.E.U. Fault: P.S.E.U üzerinden arıza kodu kontrolu yapılır. EXISTING FAULT başlığı altında; NO FAULT ikazı görülürse, herhangi bir işlem yapmaya gerek yoktur.

DISPATCH FAULT ikazı görülürse; kod olarak 32-64003 alınır. Eğer bu kodla birlikte 32-62009 (ldg flap a fault), 32-62010 (LDG FLAP B FAULT) veya 32-62014 (LDG FLAP DISAGREE) kodları gelmiyorsa, sadece 32-64003 (DISPATCH FAULT) kodu ile uçak sefere verilebilir.

NO DISPATCH FAULT ikazı görülürse kod olarak 32-64004 alınır ve uçak sefere verilemez.

Bu kontrolların sonunda P.S.E.U. reset işlemi uygulanır. Reset işleminden sonra kokpitteki P.S.E.U. lambası sönmese bile, yukarıda bahsettiğimiz şartlar uygunsa, uçak sefere verilebilir.

Bir başka durum;

-P.S.E.U lambası MASTER CAUTION butonuna basarak söndürülebiliyorsa ve uçakta takılı olan P.S.E.U.’nun parça numarası 285A1600-4 yada daha ileri bir modelse başka herhangi bir işlem yapmadan uçak sefere verilebilir.

2) P.S.E.U. Light: Eğer P.S.E.U lambasının kendisi ile ilgili bir sorun varsa; her uçuş öncesi P.S.E.U’daki kodların kontrol edilmesi ve o kodlara göre davranılması şartıyla uçak sefere verilebilir.

QUICK Reference Handbook
M.E.L’e böylece göz attıktan sonra pilotların kullandığı Q.R.H. (Quick Reference Handbook)’a bakarsak;

Non Normal Checklist-Warning Systems bölümünde; P.S.E.U’nun bir fault’u tespit etmesi neticesinde lambanın yandığı ve lamba yanar durumda takeoff yapılmaması  gerektiği belirtilmiş ve P.S.E.U lambasının sadece yerde yandığı not edilmiştir.

Buradaki “P.S.E.U. lambası yanar durumda take off yapılmamalı” ifadesini en azından P.S.E.U kodlarının kontrol edilmesi şekilde yorumlamak gerekir. Kodların kontrolü sonrası M.E.L.’deki şartlar karşılanırsa, P.S.E.U lambası yanar durumda da uçağın sefere verilebileceğini M.E.L.’i incelediğimiz bölümde görmüştük.

Operation Manual
Warning Systems bölümünde P.S.E.U lambasının yanması;

P.S.E.U tarafından bir arızanın tespit edilmiş olması veya kanat üstü emergency kapıların flight lock’larından birinin disangage olması gereken şartlarda disangage olmadığı şeklinde açıklanmıştır.

Yine, Operational Manual Warning Systems 15.20.6’da P.S.E.U lambasının basit arızalar nedeniyle yanmadığı, basit bir arıza tespit edilmesi durumunda ancak Recall check yapılırsa P.S.E.U lambasının yanacağı ve MASTER CAUTION butonuna basılarak reset edilebileceği belirtilmiştir. Bu bilgi özellikle önemlidir. Çünkü; sefer öncesi pilot, Recall’da P.S.E.U lambasının yandığını söylerse, herhangi bir işlem yapmadan MASTER CAUTION ile söndürüp sefere devam etmesini söyleyebiliriz.

Problemin nedeni
32-62009, 32-62010, 32-62014 kodları P.S.E.U tarafından DISPATCH FAULT (sefere verilebilir arıza) olarak değerlendirilmesine rağmen; BOEING şirketi tarafından, NO DISPATCH (sefere verilemez) kodlar olarak değerlendirilmekte ve kodlar görüldüğünde. resetlemek yerine; F.I.M. (Fault Isolation Manual)’ e göre arıza giderme işleminin yapılması istenmektedir.

Bu arıza kodlarının alınmasına; S138 Flap Landing Warning Switch neden olmaktadır. Bu sw. arızası; düz uçuşta flaplar kapalı olduğu halde, P.S.E.U’nun flaplar 25 unit’ten büyük bilgisi almasına ve iniş takımları kapalı olduğu için resetlenemeyen “landing config” sesli uyarısının duyulmasına sebep olabilmektedir. Uçuş sırasında böyle bir durum için belirlenmiş prosedür olmadığından, yapılacak şey, en yakın meydana inmektir.

Problemin çözümü için;
Kısa vadede P.S.E.U. modlanıp P/N: 285A1600-4 olduktan sonra, bahsettiğimiz bu üç kod, P.S.E.U tarafından NO DISPATCH olarak değerlendirilecek ve reset edilemeyecektir. Uzun vadede ise; sorunun kaynağı olan S138 Switch modlanarak, sorun tamamen ortadan kaldırılacaktır.

P.S.E.U Reset İşlemi
• P.S.E.U. ON/OFF SW ile ON yapılır.

• EXISTING FAULT menüsü kullanılarak tüm aktif ve LATCHED fault mesajları MORE DETAILS-YES yapılarak kaydedilir.

• Kodların gereği yapılır. (Daha önce de bahsettiğimiz gibi bazı kodlar işlem gerektirir, bazıları gerektirmez.)

- RESET LATCHES-YES seçilerek arıza kodları reset edilir.

• P.S.E.U off yapılır.

• Bu işlemin sonunda; P.S.E.U lambası sönmezse, kokpitte F/O arkasındaki P6-3 sigorta panelinde D-1 sırasındaki (P.S.E.U PRI) ve D-2 sırasındaki (P.S.E.U. ALT) sigortaları trip reset edilir ve reset sonrası P.S.E.U self test’in olumlu sonuçlandığından emin olmak için, iniş takımlarına ait yeşil lambaların yandığı gözlenir.

Mesleğimizde, son kararın her zaman güncelleştirilmiş dökümanlar (M.E.L., C.D.L., A.M.M., F.I.M vs...) kullanılarak verildiğini, burada yazılanların sadece bugünkü bilgileri kapsadığını hatırlatarak başarılı çalışmalar dilerim.