Simülatöre çeşitli bilgisayarların bağlı olduğu iki adet Ethernet bilgisayar ağı var. Bu bilgisayar ağlarından birincisine Ana Bilgisayar (HOST), yazılım geliştirme istasyonu ve öğretmen istasyonları bağlıdır. Yazılım geliştirme ve öğretmen istasyonları Silicon Graphics marka UNIX işletim sistemi ile çalışan iş istasyonlarıdır. Bilgisayar odasında bulunan öğretmen istasyonlarının renkli ve dokunmatik ekranları simülatör üzerindedir. öğretmen pilotun bu ekranlar aracılığı ile istekleri Ethernet hattıyla Ana bilgisayara ileterek yerine getirir.

Uçuş kompartmanında ise girişte bulunan ekranların solunda pushbutton anahtarlardan oluşan bir panel bulunur. Bu panel vasıtası ile hareket başlatılır, bazı arızalar yaratılır, otomatik motor çalıştırılır, uçak approach(yaklaşım), takeoff(kalkış) veya istenilen bir konuma yerleştirilir ya da görüntü gece, gündüz, günbatımı gibi konumlara alınır. Bu panel aracılığı ile yapılan işlemler dokunmatik ekran aracılığı ile de yapılabilir, fakat en çok kullanılan özellikler erişimi kolaylaştırmak amacıyla yan panele yerleştirilmiştir. öğretmen istasyonunda arıza, eğitim, bilgi, ders planı, radyo istasyonları, sigorta gözlemleme gibi sayfalar da bulunur. Bu sayfalardan bazı örnekler:

* Area Map : Uçağın izlediği yolu gösterir. Bir yerden diğerine giderken eğitimdeki sürei kısaltmak için kullanılan “speedup” (hızlandırma) seçeneği bu sayfadan seçilir. Uçuşla ilgili V1, Vr, V2 hızları, Gross Weight gibi parametreler buradan okunur.

* Referance Airport/Runway : Bulunan havaalanı, pist ve ilgili ILS frekansını verir. Bu sayfa aracılığı ile görüntü sisteminde önceden yaratılmış dünyanın herhangi bir yerindeki havaalanı ve pist seçilerek eğitime oradan devam edilebilir.

* Lesson Plan : öğretmenin işini kolaylaştırmak için kullanılabilecek ders planlarını seçmek için kullanılır. Bu dersler aracılığı ile gidilecek havaalanı seçilir, arızalar otomatik olarak yaratılıp silinir.

* Weather Radar : İstenilen hava koşulunu seçmek için kullanılır. Yağmur bulutu veya fırtına uçağın istenilen yönüne ve yakınlığına yerleştirilir ve öğretmen pilot tarafından kaptan ve yardımı pilotun hareketleri gözlenir. öğretmenin işini kolaylaştırmak ve kaptan ve yardımcı pilotun yanına gelerek yaptıklarına konsantre olabilmesi için uzaktan kontrol cihazı bulunur.

Bilgisayar Donanımı

Simülatörde kullanılan simülatör bilgisayarı (HOST) Harris firmasının UNIX altında işleyen, VME bus mimarisine sahip, Motorolanın 88100 RISC mikroişlemcilerini kullanan NIGHTHAWK 4800 modelidir. İşletim sisteminin UNIX olması mevcut birçok yazılımın kolayca sisteme entegre edilebilmesini sağlar. VME bus mimarisi benzer şekilde, donanım konusunda geniş bir ürün yelpazesinden kullanıcı için en uygun seçim yapabilmesini sağlar.

Simülatörün bilgisayar kompleksi, simülasyon bilgisayarı, IOS iş istasyonları ve yazılım geliştirme istasyonlarından oluşur. Bu sistemler yerel bir Ethernet ağı üzerinden bibiri ile haberleşmektedir. Bu yerel ağ özel bir geçit aracılığı ile kurulduğu yerde mevcut olabilecek merkezi bir Ethernet ağı ile de bağlanabilir. Bahsi geçen geçit bir ağdaki diğer ağ ile alakalı olmayan veri trafiğinin diğer ağa geçmesine engel olmaktadır.

Harris Night Hawk 4800 ailesi bilgisayarın ana bileşenleri :

* CPU Kartları

* Ana bellek kartları

* VME Bus

CPU Kartları Ana Bellek ile Momory Bus diye adlandırılan, yüksek hızlı (100Mb/sn), senkron bir veriyolu üzerinden haberleşmektedir. Her CPU kartında iki tane 88100 işlemcisi takılıdır. Bu kartların üzerinde 16MB’a kadar arttırılabilen bir yerel bellek alanı bulunmakta ve iki adet RS232 birimi, gerçek zaman kesme zamanlayıcıları ve bir SCSI/Ethernet denetleyicisi (ISE2) yerleştirilmiştir. Doğal olarak CPU kartlarının üzerinde bir VME bus arabirimi de bulunmaktadır.

Ana bellek kartı anlık 100Mb/sn’lik hızlara ulaşabilmektedir. Kapasitesi 128Mb’a kadar yükseltilebilmektedir. Ana bellek kartı iki ayrı bus’a birden bağlanabilmektedir. Birincisi Cpu tarafından kullanılan Memory Bus arabirimi, diğeri de VME bus arabirimidir. Bu sistemde bahsi geçen VME bus aslında Harris firması tarafından sistem performansını arttırmak amacı ile modifiye edilmiş, fakat standart VME bus ile tam uyumlu Harris VME bus’dır. Sistemin tümü tek kabin içinde yer almaktadır. Sistemde herbirinin üzerinde iki mikroişlemci bulunan üç CPU kartı vardır.

Her birinin yerel bellek miktarı 16Mb’dır. Ana bellek kartı üzerinde de 16Mb bellek bulunur. CPU kartlarının her birinin üzerinde bir SCSI/Ethernet kontrol kartı monte edilmiştir. Buradaki Ethernet arabirimi simülatörün bilgisayar kompleksini birbirine bağlayan bir Ethernet hattına bağlanmaktadır. Ayrıca sistemde gerekli dosyaların saklandığı 1Gb’lık Hard Diskler de bulunmaktadır. (SCSI)

Simülasyon bilgisayarına destek olması açısıyla bilgisayar kompleksine Hot Spare bilgisayar eklenmiştir. Bu bilgisayar mimari olarak simülasyon bilgisayarının aynısıdır. Tek farkı bazı kartların eksik olmasıdır. Genellikle geliştirilen programların derlenmesinde ve gerektiğinde arabirimleri de yedek olarak kullanılmaktadır.

Simülatör bilgisayar kompleksinde yer alan yazılım geliştirme ve destek istasyonu UNIX tabanlıdır ve sistem yazılımının güncel durumda tutulması için kullanılır. «eşitli nedenlerden dolayı bu siteme bir de uçuş kabininin içinde yer alan ve Ethernet hattına bağlı bir X-Windows terminali yerleştirilmiştir.

YAZILIM

Mevcut yazılı, işletim sistemi, simülasyon programları, derleyicileri, test ve bakım programları gibi sistemin işleyişi ve bakım için gerekli olan tüm programları içermektedir. Simülasyon programları gerçeklik hissi verebilmeleri amacıyla belirli bir hızda işletilmektedir. Ortalama isterasyon hızı 30 Hz’dir. Fakat bazı kritik işlemler 60 Hz’de çalıştırılmaktadır. İşletim sistemi daha öncede belirlendiği gibi UNIX’dir. Yazılım geliştirme C ve Fortan dilleri olup, C daha çok uçak ile ilgili olmayan simülasyon programlarında ya da Fortan ile verimli olarak kodlanması mümkün olmayan programların hazırlanmasında kullanılır. Simülasyon programları ve görevleri şu şekildedir:

* Real Time Scheduler : İşlem periyotlarını ayarlar, programların zamanlamasını yapar. «alışacakları zamanları belirler.

* Sistem Programları: Herhangi bir sistemi simüle eden bir program, alt programlar şeklinde yazılmıştır ve sadece tek bir işlem gerçekleştirebilir. Bu alt programlar real time schedular tarafından çağrılır. Her sistem programı için ilk değerin atandığı bir başlangıç alt programı vardır. Bu program öğretmen tarafından verilen duruma göre programa uygun ilk değeri atar. Programların ortak kullandıkları değişkenler tüm programların ulaşabileceği bir tabloda saklanır.

İşlevsel Programlar: Sistem programlarına hizmet veren programlardır (hareket programı, görüntü programı gibi) . Yapıları aynı sistem programları gibidir.

* Matematik İşlem Alt Programı: Bunlar çeşitli matematiksel veya yardımcı programlardır. Herhangi bir anda diğer programlar tarafından çağrılabilir.

Ayrıca simülasyon işlemi geliştirmek amacına yönelik bir takım derleyiciler de bulunmaktadır.

* Ground Radio Station Derleyicisi: Arinc 424 formatında verilen bilgilerin düzenlenip simülasyonda kullanılabilecek bir dosya oluşturmasını sağlar.

* Local Area Derleyicisi : Bir havaalanının jeografik ve teknik alt yapısını simülatörün anlayacağı bir veri tabanı şeklinde hazırlamak için kullanır. Arinc 424 dosyası ve kullanıcı tarafından verilen bilgileri içerir.

* Interface Input / Output Derleyicisi: Interface sistemi modülerik ve standartizasyon amacıyla rack’ler şeklinde tasarlanmıştır. Her rack bir işlemci tarafından kontrol edilmekte ve bu rack’e ait giriş/çıkışlar, adresler, transfer hızları gibi bilgiler birveri tabanı üzerinde işlemler yapabilmesini sağlar.

* Arinc 429 Derleyicisi: Uçağın aviyoniğinden herhangi bir değişiklik yapıldığında simülatörde yer alan Arinc 429 kartı konfigürasyonunun değiştirilmesini sağlamaktadır. Doğal olarak çalışmakta olan sistemde işlerin ne durumda olduğunu kontrol edebilmek için birtakım test ve bakım programları gerekmektedir. Simülatörün yazılımına dahil olan bu programlar üç ana başlık altında toplanabilir :

o Simülasyon programları ile birlikte koşan on-line test programları

o Simülasyon programları koşmazken koşan off-line test programları

o Simülasyonu kalibre ve doğruluğunu kontrol etmeye yarayan öğtermen tarafından koşturulan otomatik test yazılımı.

INTERFACE

* Interface güvenli, modüler kolayca genişletilebilen ve erişebilen, standart ve bakımı kolay olacak bir şekilde tasarlanmıştır. Interface üzerinde yer alan test işlemcisi Gold (General On-Line Diagnostics) üzerinden sistemin otomatik testlerini gerçekleştirir. Interface üç farklı fonksiyon gerçekleştirmeSistemin bilgisayarlarla haberleşmenin kontrolü Interface Control Unit’ler üzerinden gerçekleştirmektedir.

* Analog ve ayrık giriş/çıkış işaretlerinin sayısaldan veya sayısala dönüştürmeleri, Arinc format dönüşümleri, Arinc kartlarında paralelden seriye, seriden paralele dönüşümler.

* İşaret adaptasyonu ve uyarlaması.

Tüm inteface I/O adaptör ve işlemci kartları 6u formatındadır ve standart 19 inçlik kendi besleme devresini içeren bayler şeklinde bir araya gelmiştir. Kartlar plug-in tipindedir ve data, adres ve kontrol sinyalleri baskılı devre bir back-plane üzerinde iletilmektedir.

Interface’in önemli bir kısmı simülatör üzerinde geri kalan kısmıda bilgisayar odasında bulunmaktadır. Interface kartları sekiz ayrı grupta toplanabilir : Ayrık giriş kartı, ayrık çıkış kartı_ programlanabilir röleli çıkış kartı, analog giriş kartı, AC çıkış kartı, arinc kartları, adaptör kartları.

GöR‹NT‹ SİSTEMİ

Askeri ve sivil pilot eğitiminin en önemli eğitim aracı olan uçuş simülatörlerinde kullanılan görüntü sistemleri, en temel olarak üzerinde uçuş yapılan bölgenin görsel veri tabanı, veritabanından alınan bilgilerin gerçek zamanda değerlendirildiği görüntü işleme ve işlenen görüntünün kokpit canımdan pilotlara gösterilmesini sağlayan projeksiyon sistemlerinden oluşmaktadır. İlk geliştirdikleri siyah/beyaz ve sadece gece görüntüleri verebilmekteydi. Takip eden yıllarda hızlanan microişlemcilerin paralel çalıştırılmasıyla daha hızlı tazelenebilen renkli görüntüler ortaya çıkmıştır. Gündüz görüntülerinin yaratılabilmesi için gereken yüksek ışık gücü ise üç tüplü video projektörlerle sağlanmıştır. Ayrıca daha önce düz renkli poligonlardan oluşturulan görsel veri tabanları artık gerçek fotoğraflarla boyanarak daha gerçekçi görüntüler elde edilmektedir. Günümüz teknolojisinde, üç akranın birleştirilerek 150-200 derecelik yatay, 30-50 derecelik düşey görüş açılarında günün her saatini modülleyebilme, phototexture denilen teknikle gerçek fotoğrafların işlenebilmesi sis, bulut, yağmur, kar, güneş, üç boyut gibi görüntü efektleri standart haline gelmiştir. THY B-737 simülatöründe kullanılan görüntü sistemi ingiliz LINK-MILES firması tarafından geliştirilmiş olup IMAGE IV 600 PT adıyla anılmaktadır. BU ürün mevcut en yüksek standart olan FAA LEVEL D halen QANTAS, MALEZIA, PHILIPINES havayollarının simülatörlerinde kullanılmaktadır. Bu sistemin elimizde bulunan konfigürasyonu başlıca şu birimlerden oluşmaktadır.

a. Görüntü İşleme Birimi (üç kanal): Sistemin en önemli parçası olan bu birim, gerçek zamanda simülasyonu kontrol eden ana bilgisayardan aldığı koordinat,hız, ivme, yükseklik, zaman, hava durumu gibi bilgileride hesaba katarak uçuş yapılan bölgenin görsel veri tabanına göre üç ayrı görüntü kanalına (3x60) gerekli görüntüleri saniyede 50 kere tazeleyerek göndermektedir. Sistemi daha önceki sürümlerinden farklı yapan en önemli özelliği pist, dağ, deniz, şehir gibi yeryüzü şekillerinin havadan çekilmiş fotoğraflarının kullanıldığı phototexture tekniğidir. Bu teknik, poligonlarla modellenmiş olan düzenli yeryüzü şekillerinin gerçek fotoğraflardan alınan örneklerle boyanması olarak kısaca tarif edilebilir. örnek olarak, 20 metre yükseklikten alına 10 metrekarelik beton pist görüntüsü ard arda eklenerek uçak pisti tamamen boyamakta ve oldukça gerçekçi bir etki yaratmaktadır. Bir diğer önemli avantaj ise yüzeyin tamamına ait fotoğraflarının işlenmesi durumunda gerekebilecek hafıza ve hız ihtiyacının ki bu pratik olarak mümkün değildir, binlerce kat daha az hafıza ve mikroişlemci hızına ihtiyaç duymasıdır.

Diğer kullanım özellikleri arasında başlıca şunları sayabiliriz :

* Havaalanının dar açılı, geniş açılı değişik renklerdeki tüm ışıkların (hareketli olanlar dahil) modellenebilmesi ve beş değişik parlaklık seviyesinde görüntülenebilmesi

* Sis seviyelerine göre oluşan CAT I, CAT II, CAT III görüş sınıflandırılmaları öğretmen tarafından dinamik olarak yaratılabilmesi

* Fırtına, yağmur ve normal yağmur uçuş senaryolarına dahil edilebilmesi

* Atmosferik nedenlerle pist yüzeyinde oluşan su ve buz birikimlerinin çeşitli seviyelerde simülasyonu

o Projeksiyon Birimi

Görüntü işleyiciden aldığı video sinyallerini üç adet video projektör kullanarak yanyana birleştirilmiş üç çukur ayna ile cockpit camlarından pilotlara görüntülü olarak aktarmaktadır. Toplam olarak 180 derece yatay 40 derece düşey açısı veren bu sistem “ collimation” denilen teknikle üç-boyut etkisi yaratmaktadır. Pist ışıklarını daha iyi vurgulayabilmek amacıyla görüntü sinyalinin her iki karesi arasında kalan karanlık zaman diliminden yararlanarak katot ışını bu zaman diliminde sadece ışık noktaları üzerinde yeterince uzun süre tutularak etkileri kat ve kat artırılmakta ve yönlendirilmiş ışık kuvveti gerçeğe uygun olarak taklit edile bilmektedir.

HAREKET SİSTEMİ

Uçak simülatörlerinde en önemli konu, pilotun gerçek uçakta hissettiğinin aynısını simülatörde de hissedebilmesidir. Bunlar görüntü, ses kontrollerdeki tepki kuvveti ve hareket sistemi ile simüle edilir. Görüntünün esas olduğu simülatörde, hareket sistemini de varlığı simülatörü Full Flight Simulator kategorisine sokar. (D sınıfı)

Full Flight similasyonun hareket sistemi gerçek uçaktaki ivmeleme hissini, simülatör üzerinde yaratabilmek için geliştirilmiştir.

Genel olarak hissedilen hareketler;

a. Normal uçuş hareketleri ; -VERTICAL, -LATERAL, -LONGITIDUNAL, -PITCH, -ROLL, -YAW

b. Bazı özel hissenimler; Titreşim ve Buffeting.

Bunları gerçeklemek üzere simülatörün hareket sistemi şu ana guruplardan oluşur :

1) 6 adet idrolik ayak ki bu ayaklar alt tabanı ile zemin arasında rulmanlarla yataklanmıştır. (6 degrees of freedom) Yani altı bağımsız eksende hareket bu kollarla yaratılır. Bunlar yukarıda bahsedilen normal uçuş hareketleridir.

2) Motion Cabinet (hareket kabini) : Bu kabinde ana bilgisayarda koşan program tarafından gönderilen veriler yorumlanarak, servo sistem için gerekli elektriksel bilgi elde edilir. Ayrıca sistemin çalışma güvenliğini, arıza ve bakım sırasında kullanılan terminalin sürülmesini sağlayan elektronik düzenekte de burada bulunur.

3) Elektriksel sinyalin mekanik bir büyüklüğe dönüşümünü sağlayan hidrolik basıncın ve akışının yaratıldığı Hidrolik Odası(HPU ROOM: Hydrolic Power Unit)

HAREKET SİSTEMİNİN

PERFORMANSI

Uçuş kompartımanının kendi ağırlığının dışında 5 kişi ve görüntü sisteminin 5300Kg’lık ağırığına karşı bir kuvvet uygulaması gereken hareket sistemi, MIL-SD 1558 standartı koşullarını sağlamaktadır. Normal uçuşlarda yaklaşık 12 Tonluk bir yükün altında çalışan hareket sisteminin 15 Tonluk bir yük ölçü alınarak sağladığı performans verileri aşağıdaki çizelgede gösterlmiştir. Bu değerler için 100bars/1450psi hidrolik basıncı ölçülür.

Hareket Serbestisi

Hız

İvme

Pitch

+28, -34 C

+28 C/s, -28 C/s

+/- 100 C/s*s

Roll

+/- 30 C

+/-22 C/s

+/- 100 C/s*s

Yaw

+/- 28 C

+/-25 C/s

+/- 100 C/s*s

Vertical

+/- 0.96m

+/-0.61M/s

+/-0.8 C/s*s

Lateral

+/- 1.48m

+/-0.61M/s

+/-0.7 C/s*s

Longitudinal

+/- 1.37m

+/-0.61M/s

+/-0.6 C/s*s

Yukardaki veriler bir yazılım aracılığıyla gerçek uçak hareketlerini simüle etmeye uygundur. Ancak bu simülatörün, dışarıdan bakan bir kişi için gerçek uçuşun aynı hareketlerini yapıyor olması anlamına gelmez. Burada önemli olan herhangi hareketin başlangıcını ve bitişini daha belirgin kılmaktır. Sorun, hareket sisteminin koşturulan yazılıma nasıl cevap vereceğidir. Zira hareketlerdeki süreklilik, içerde bulunan kişiye simülatörün dışarıda görünen hareketlerinden çok, görüntünün değişimine uygun yapay ivmeyi hissettirecektir. Bunu gerçeklemek için her 16ms’de yenilenen ana bilgisayar yazılım bilgisi hareket kabininde yarumlanarak, bir sonraki bilgi genele kadar 16 kez 1ms lik aralıklarla hareketi yönlendiren servo sisteme yollanır. Bu da harekete insanın hissedemeyeceği bir süreklilik ve geçiş yumuşaklığı kazandırır.

SİSTEM GÜVENLİ-İ

Hiç şüphe yoktur ki böylesine yüksek basıncların ve hareket yeteneğinin olduğu bu sistemde güvenlik en önemli unsurdur. Hareketin kontrol edilmemesi durumunda hem içerdeki hem de simülatörün atrafındaki insanlar zarar görebilir. Buna karşı sistemde bir dizi güvenlik birimleri bulunmaktadır. Güç kesintileri veya herhangibir başka arıza durumunda simülatör hidrolik ayarlar üzerinde bulunan elektikli vanaların kumandası ile sistemdeki hidroliğin HPU (Hydrolic Power Unit) deposuna geri yollar. Bu da simülatörün ayaklar üzerine inmesi demektir. Simülatöre erişim köprüsünün devreye girmesi için ise herzaman mevcut 24 V acil durum gerilimi aynı zamanda minimum aydınlatmayı da sağlar.

Hareket sisteminin aktif hale glebilmesi için sistemde bir dizi acil 24 V acil durum gerilimi ile beslenen röle lojiği mevcuttur. örneğin; ancak simülatör kapısı kapalıyken hareketi aktif etmek söz konusudur. Kapının kapalı olduğuna ilişkin sinyali sağlayan sensör gibi bir takım sensörlerde mevcuttur. Sensörlerden yanlızca birinin bile uygun konumda olmaması hareket sisteminin aktif edilmeme nedenidir.

Güvenilirliği, performansı ve kontrolü göz önüne alındığında son derece gwlişmiş bir hareket sistemi mevcut olan simülatörümüz FAA’in D sınıfı simülatör koşullarına da uygunluğu ile pilot eğitimine hizmet vermektedir.

“CONTROL LOADING” SİSTEM

“Control Loading” sistemi simülatörde, uçuş kumandaları üzerinde hissedilmek üzere, suni bir tepki kuvveti oluşturmak için vardır. Gerçek uçakta bu kevvetler, uçak yüzeyindeki aerodinamik yükler sebebiyle, kendiliğinden oluşur (A340 gibi yeni jenerasyon uçaklar hariç). Pilotların eğitimleri sırasında kendilerine gerçek bir uçağın içindeymiş gibi hissetmeleri , onların simülatör kokpitinde kullandıkları tüm uçuş kumandaları ve tüm sektörlerin (Landing gear lever, flap lever, parking brake lever vs.) gerçek uçaktakine benzer yada aynı olmasına yakından bağlıdır. Buradaki benzerlikten kasıt, pilotun bu kumanda ve selektörleri kullanırken hissedeceği yük etkisidir. Görsel olarak simülatör kokpitinin, görüntü sistemi göz ardı edilirse gerçek bir kopya olduğunu belirtmiştik. Bu nedenle geriye diğer duygularımızın da uçaktakine benzer şekilde uyarlanmasına kalmaktadır. İşte bu noktada “Control Loading” sistemi devreye girerek, konu edilen görevi yerine getirir. Sistemin bu işi başarması için mevcut ünitelerin matematiksel modellerine ihtiyaç vardır. Bu modeller, uçak üreticilerinden alınan uçak sistemi datalarının analizi sonucu elde edilmiştir. Suni olarak oluşturulan tepki kuvveti için, hidrolik yükleme birimleri, uygun elektromekanikler yada uçak ekipmanları kullanılmıştır. Yük etkileri simüle edilirken ölçü, otoritelerin kabulleneceği toleranslar dahilinde uçak datalarına sadık kalınmalıdır.

Kumandalar üzerindeki tepki kuvveti, uçağın yüzeyindeki aerodinamik yüklere bağlı olarak değişiklik gösterir. Aerodinamik yükler ise, uçağın havadaki hızına ve hava akışına göre konumuna bağlıdır. Simülatörde bunlara ek olarak oluşturulan pek çok arızalar da kumandalar üzerindeki yükü değiştirecektir. Basit bir örnek vermek gerekirse, tek motorun kaybedildiği durumlarda kaptan göstergeler haricinde uçuş kumandalarından da hissetmelidir. Uçak kaybedilen motor tarafına dönmek isteyecek ve pilot bu durumu engellemek için ters tarafa YAW kumandası uygulamak zorunda kalacaktır. Bu yük, simülatörde aeroodinamik yükler ve uçak motoru olmadığından “Control Loading” tarafından sağlanmaktadır. Aslında bu sistemin bir benzeri, otomobillerdeki hidrolik direksiyonlarda da mevcuttur. Otomobil hızlandıkca direksiyona suni bir yük bindirilerek, direksiyonun ağırlaşması sağlanır. Burada amaç, yüksek hızlarda yumuşak bir direksiyonun sebep olacağı sürüş rahatsızlığını gidermektedir.

Simülatörde “Control Loading” sistemi, bir yığın parametreye ve değişkene bağlıdır. Bu nedenle sistemin tamamı, bir software model ile simüle edilmiştir. Kuvvet kanunları, modelin değişkenleri ve tüm simüle parametreler (Kuvvet, viskozite, pozisyon, statik sürtünmeler,...vs) ana bilgisayarda mevcuttur. Olası ayarlar için hesaplanmalar, FORTRAN programlama dili kullanılarak ana bilgisayarda yaptırılır. FORTRAN programlar değiştirilerek uçuş kontrol parametreleri kolayca modifiye edilebilir.

Sistemde mümkün olduğunca digital teknikler kullanılmıştır. Bu nedenle sistemin güvenirliği diğerlerinden daha iyi ve uzun dönemlidir. Ayrıca kullanılan teknik sayesinde, minimum sayıda baskılı devre kullanılmıştır. Yüksek hızlı ve özel amaçlı mikroişlemci kartı kullanılarak, programın tamamlanma süresi 1ms’nin altına indirilmiştir. Bu kart hareket sisteminde kullanılanla aynıdır. Gerekli hidrolik basınç, hareket sisteminde olduğu gibi HPU’dan fakat farklı bir pompa ile sağlanır. Sistemin bakım için kontrolleri hareket sisteminin monitöründen yapılır.(Bitti)