JAR’ların Listesi

Tamamlanmış Jar’lar

* Uçuşa Elverişlilik Standartları

o Kısaltmalar ve Tanımlar

(JAR-1)

o Planörler (JAR-22)

o Küçük Gövdeli Uçaklar

(JAR-25)

o Büyük Gövdeli Uçaklar

(JAR-23)

o Küçük Helikopterler (JAR-27)

o Büyük Helikopterler (JAR-29)

o Yardımcı Güç Kaynağı

(JAR-APU)

o Tüm Hava Koşullarına Göre Sefer (JAR-AWO)

o Motorlar (JAR-E)

o Pervaneler (JAR-P)

o Teknik Standart Kuralları (JAR-TSO)

o «ok Hafif Uçaklar (JAR-VLA)

* Uçak Bakımı

o Onaylanmış Bakım Organizasyonu (JAR-145)

o ‹rünlerin ve Kısımların Onaylanması (JAR-21)

Tamamlanmamış JAR’lar

* Genel

o Kural Koyma İşlemi (JAR-11)

* Uçabilirlik Standartları

o Geriye Dönük Kurallar

(JAR-26)

o Nox Atımı İle İlgili Kurallar (JAR-34)

o Gürültü Kuralları (JAR-36)

o Uçabilirlik Direktifleri

(JAR-39)

* İşletme

o Ticari Hava Taşımacılığı (JAR-OPS 1)

o Uçuş Saatleri Ve Dinleme Kuralları (JAR-FTL)

o Uçuş Simülatörleri (JAR-SIM)

* Personel

o Bakım Personelinin Onaylanması (JAR-65E)

o Bakım Personelinin Eğitim Merkezleri (JAR-147)

o Uçuş Ekibinin Lisansları (JAR-FCL)

o Tıbbi Gerekleri (JAR-MED)

JAR -145 ONAYLANMIŞ BAKIM ORGANİZASYONU

JAR-145 bakım birimlerinin uyması gereken kuralları göstermektedir. Bütün bu kurallar “Air Worthiness (Uçuşa Elverişlilik)” hedeflenerek hazırlanmıştır.

Amaç;

* Uçuşa elverişlilik kurallarını netleştirmek,

* Hizmet kalitesini yükseltmek.

* Havacılıkla ilgili ürünlerin alım satımını kolaylaştırmak,

* Basit projelerin sertifikasyonunu sağlamak,

Bu amaca erişmek için; bakım tesisleri ile ilgili gereksinimle ve personel gereksinimlerinin saptanması, personelle ilgili belgelerin kaydı, alet, teçhizat ve malzemelerin uygunluğu, uçuşa elverişlilikle ilgili verilerin, bakımların belgelenmesi, bakımların kayıt edilmesi, hatalarla ilgili raporların toplanması, kaydedilmesi, bakım prosedürleri ve kalite sistemlerinin kurulması, görev tanımlarının yapılaması, bakım organizasyonunu temsil eden el kitabı hazırlanması gerekmektedir. Bu sistemin dayandığı temel fonksiyonlar planlama, kontrol yayın üretmek - izlemek - geliştirmek tir.

JAR 145’ İN İ«ERİ-İ

* Teknik problem belirleme, işleme ve zamanında uygun çözümler bulma

* Teknik standart ve kurallara uygunluk

* Kontrol listeleri hazırlanarak standartların faaliyetlerin, tamirlerin prosedürlere uygun olarak yapılamasını sağlamak için kontroller yapılması

* Kabin defterindeki “Logbook” lardaki arızaların izlenmesi

* Bakım kartlarının gereklerini tam ve yeterli olarak yansıtıp yansıtmadığının izlenmesi

* Tüm işlemlerin ve ertelemelerin kaydedilmesi için gerekli prosedürlerin hazırlanması

* Manuel, bülten yazı, dokümantasyon (IPC, CMM vb) ‘nin tutulması, revizyonların işlenmesi ve bunların kontrolü

* Hat kontrolleri, hat arıza bakımları, atölye ve hangar bulgularının izlenmesi, rapor etme, item yazma, kayıtlara geçme

* Sorunları çözmek çözümlemek için veri toplama, analiz etme, yorumlama, çözüm önerileri getirme, istatistikler tutma

* Atölyelerde bulunan malzemelerin depolanması, kurallara uygun kullanılması, raf ömürleri, yanıcı - parlayıcı - zehirli malzemeler için önlem alınması, emniyet, uygun taşıma kuralları ve eşdeğer malzemenin saptanması

* Test ekipmanı ve özel takımların tespit ve temini, kalibrasyonu, bakımı, çalışma talimatlarının kontrolü

* Atölyelerde ışıklandırma, ısıtma, güç kaynakları, topraklama, basınçlı hava, vakum ve elektriksel güçler vb gibi alt yapının tesisi, bakımı

JAR 66 ( BAKIM PERSONELİNİN ONAYLANMASI )

JAR-145’e göre çalışan bir müessesenin bakım merkezinin kalifikasyon yapısı şöyledir. Bakım iki grupta incelenmektedir.

LINE MAINTENANCE

Line Maintenance, bir havayolunda yapılan tüm arıza giderme işlemleri ve “A” Check (dahil)’e kadar olan bakımları kapsar. Bu alanda üç farklı grup kalifiye eleman çalışmaktadır.

a-Mekanik: Bu grupta görev alanlar (ki bunlar genellikle şirkete yeni gelen teknisyenlerdir.), kısa bir pratik eğitimden sonra uçak üzerinde, gözlem eşliğinde basit işlemler yapabilirler. Jar-66’ya göre ileri eğitime henüz tabi tutulmadıkları için sertifikaları da yoktur.

b-Line Maintenance Certifying Mechanic Cat A (LMCM/A): Jar-66’a göre pratik ve teorik ileri eğitimden geçmişlerdir (2 yıllık eğitim + Task eğitim) ve Maintenance Manual veya görev kartları yardımıyla rutin işlemlerini yapabilirler ve uçağı Release To Service (sadece yetkileri dahilinde yaptıkları işler için) edebilirler. Teknisyenlerin bu işlemleri yapabilmeleri için Aircraft Maintenance Basic Licence Cat. A (AMBL Cat.A) ve Aircraft Maintenance Release Authorisation Cat.A (AMRA Cat.A) sertifikalarına sahip olmaları gerekmektedir. Bu aşamada, Mekanik, Elektrik ve Avionik arasında bir ayırım yapılmaz.

c- Line Maintenance Certifying Techician B1 (Mekanik) ve B2 (Avionic): Bu grup, daha kapsamlı olan ve buna orantılı olarak daha fazla uzmanlık gerektiren Trouble Shooting (hata arama) işleri için sistemle ilgili uzmanlık bilgilerine vakıftır. B1/B2 kategorisine ilişkin ileri eğitime başlayabilmenin koşulu Cat.A sertifikasına sahip olmaktır (Eğitim süresi yaklaşık iki yıldır). B1/B2’ye ulaşan teknisyenin sahip olduğu sertifikalar şunlardır:

* Aircraft Maintenance Basic Licence Cat.B1 (Mekanik/Elektrik) veya B2 (Avionic) (AMBL Cat. B1/B2).

* Aircraft Maintenance Release Authorisation Cat. B1 veya B2 (AMRA Cat. B1/B2).

B kalifikasyonuna erişen bir teknisyen, A ve B olan diğer teknisyenlerin işleri için de Release To Service yetkisini kullanabilir.

BASE MAINTENANCE

Base maintenance bir havayolunda B, C ve D-Checkleri kapsamaktadır. Bu alanda dört farklı grup çalışmaktadır.

a- Mekanik: Bu grup, Line Maintenance’da çalışan aynı grupla özdeştir. (Teknisyenler arasında geçiş yapmak mümkündür.)

b- Base Maintenance Mekanik (BMM): JAR 66’ya göre pratik ve teorik ileri eğitimden geçmişlerdir (2 yıllık eğitim + Task eğitimi ve deneyim süresi) ve maintenance manual veya görev kartları yardımı ile rutin işlemleri yapabilirler. Release to service yetkisi buradaki BMM teknisyeni için gerekli değildir. (Sadece BMCE/C-Kalifikasyonlu biri tarafından yapılabiliyor.). Bu grup, en azından aircraft maintenance basic licance Cat.A (AMBL Cat A) lisansına sahiptir. LMCM/A işe çağrılsa bile base maintenance işlerde release to service yetkisine sahip değildir.

c- Base Maintenance Technician (BMT) B1(Mechanic) ve B2(Avionic): Bu grup daha kapsamlı olan ve buna orantılı olarak daha fazla uzmanlık gerektiren Trouble Shooting (Hata arama) işleri için sistem ile ilgili uzmanlık bilgilerine vakıftır. İleri eğitime başlayabilmenin ön koşulu Cat A sertifikasına sahip olmaktır (Eğitim süresi yaklaşık 3 yıldır). Bunun yanı sıra B1/B2 Kalifikasyonlarına sahip olmaları gerekmektedir. Yine burada da Release to service yetkisi buradaki BMT teknisyeni için geçerli değildir. (Sadece BMCE/C kalifikasyonlu biri tarafından yapılabiliyor.) LMCT/B1/B2 herhangi bir base işine çağrıldığında base maintenance işlerinde release to service yetkisine sahip değildir.

d- Base Maintenance Certifying Engineers Cat. C: C kategorisinde olan personelin yetkisi C ve D checklerinden sonra uçağın tamamı için release to service yapmaktır. Her B1 ve B2 teknisyeni gerekli iş deneyiminden sonra Cat. C olabilir. Bu gruba mühendislerde dahil olabilir. Ancak mühendislerin Cat. C olabilmeleri için gerekli deneyimlerinin yanı sıra uçak üzerinde en az altı aylık bir “hands on” (uçak üzerinde fiilen teknisyen gibi çalışmak) deneyimine sahip olmaları gerekmektedir.

(Devam Edecek)