Yangını oluşturan tehlikeler

Yangının üç ana etkenin birleşmesinden oluştuğu unutulmamalıdır.

1. Yakıt (kağıt, ağaç, petrol bazlı yakıtlar v.b.)

2. Oksijen (atmosfer havası)

3. Isı (alev, elektrik, kimyasal reaksiyon v.b.)

Yangın önleme, bu üç faktörün bir araya gelmesini önleyerek mümkün olur.

Elektrik malzemeleri ve telleri, iş yerinde yangın oluşumuna sebep olan faktörler arasında birinci sırada gelmektedir. Gerektiğinden fazla akım çeken sigortaların kullanılması, devreler, motorlar; yıpranmış ve aşınmış yalıtım malzemelerinin kullanılması; gevşek topraklama ve yanmaya müsait maddelerin ışık ve makine kontakları ile teması yangın oluşmasına neden olmaktadır. Bu tür tehlikeleri önlemenin bir çok yöntemi vardır. Bunlar;

1. Aşınmış ve yıpranmış tel asla kullanılmamalıdır. Eğer aşınmış kablo varsa yenisiyle değiştirilmelidir.

2. Topraklama bağlantısının sağlam olup olmadığı kontrol edilmelidir.

3. çekilen elektrik gücüne bağlı olarak uygun sigortalar kullanılmalıdır.

4. Daimi kabloların yerine geçici veya uzatma kablolarının kullanılmasından kaçınılmalıdır.

Benzin, kerosen, yağ, solvent, veya birçok kimyasal madde gibi alevlenme özelliğine sahip sıvıların buharı da yangın tehlikesi oluşturmaktadır. Ateşleyici özelliğe sahip maddelerin, bu sıvıların buharı ile teması sonucu alev parlaması oluşarak yangın çıkmaktadır. Bu nedenle alevlenme özelliğine sahip sıvıların yangın çıkarmasını önlemek için bazı tedbirler almak gerekir. Bunlar;

1. Alevlenme özelliğine sahip bu sıvılar, havalandırmanın bol olduğu yerde kullanılmalıdır.

2. Sıvıların kullanım etiketleri ve saklama kapları kontrol edilmelidir.

3. Alevlenme özelliğine sahip bu sıvılar ısının, ateşin, sigarının v.b. ateşleyici özelliğe sahip maddelerden uzakta kullanılmalıdır ve depolanmalıdır. 4. Artan sıvılar uygun kutularda, kapalı şekilde muhafaza edilmelidir. 6. Dökülen veya sızma yapan sıvılar hemen temizlenmelidir.

Kaynak, kesme ve taşlama işlemleri alev ve kıvılcım çıkardığından dolayı yangın tehlikesi oluşturmaktadır. Bu nedenle bazı tedbirlerin alınması gerekir. Bunlar;

1. Bu tür işlemler yangına karşı dayanıklı zemine sahip ve ayrı bölmelerde yapılmalıdır.

2. Kaynak yapılacak çalışma sahası çevrilmelidir.

3. Kaynak işlemi alevlenme özelliğine sahip sıvılardan ve buharından uzak olan sahalarda yapılmalıdır.

4. Kaynak yapmadan önce etrafta sıvı atık olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Kimyasal maddeler tek başlarına yangın tehlikesi oluşturmamasına rağmen, hava, su, ısı veya diğer kimyasal maddelerle reaksiyona girmesi sonucunda yangın oluşabilmektedir.

Bir başka yangın sebebi ise sigaradır. Yakılmış veya tam olarak söndürülmemiş sigara veya benzeri maddeler, yanma özelliğine sahip maddeleri ateşleyerek yangına sebep olabilmektedir. Sigara içilmeyen alanlara “Sigara İçilmez” yazılarının gözle görülecek şekilde asılması ve sigara içmek için uygun mekanlar ayrılması ile sigarının yangına sebep olması azaltılabilir.

Yangına karşı alınması gereken önlemler:

Yangına karşı ilk müdahale işyerlerindeki yangın tüpleri ile yapılmalıdır ve bu tüpler her zaman çalışır durumda tutulmalıdır. Acil durumlarda cihazın nasıl kullanılacağını okumak için yeteri kadar zaman olmayacağından dolayı, personel yangın söndürme cihazının nasıl kullanılacağını bilmelidir. Söndürme cihazları kolay erişilebilir durumda muhafaza edilmeli ve dolu olarak tutulmalıdır. Yangın tüpleri yangına ilk müdahaleyi yapacak kadar büyük olmalıdır.

Yangın söndürme cihazları yangının çeşidine göre farklı sınıflandırmalara tabi tutulmaktadır. A tipi söndürücüler; odun, kağıt v.b. maddelerin söndürülmesinde; B tipi söndürücü; alevlenme özelliğine sahip sıvıların söndürülmesinde, C tipi söndürücüler; elektrik kaynaklı yangınların söndürülmesinde; ABC tip söndürücüler yukarıda sayılan yangın çeşitlerinin kombinasyonunda; D tipi söndürücüler ise, magnezyum ve sodyum gibi metallerin söndürülmesinde kullanılmaktadır.

Yangın söndürme cihazının kullanılması

Yangın söndürme cihazlarının bulunduğu yerler işaretle veya kırmızı okla belirtilmelidir. Söndürme cihazını kullanmadan önce ters bir durumda kaçışı kolaylaştırmak için çıkış kapısına dönük vaziyette durulmalı ve yangından 2-3 metre uzakta durmalıdır.

Aşağıdaki işlemler sıra ile gerçekleştirilerek yangın söndürme cihazı kullanılabilir.

1. Yangın söndürme cihazı üzerindeki kol üzerindeki pin çekilir.

2. Söndürme cihazının nozulunu yangının ana kaynağına yönlendirilir.

3. Cihaz üzerindeki kol yavaşça sıkılarak söndürücü sıvının püskürtülmesi sağlanır.

4. Alevler sönene kadar yangına değişik bölgelerden müdahale edilir.

Yangın çıkışlarının kullanılması ve tahliye planı

İşyerinin çabuk tahliye edilmesi için yangın çıkışları personel geçişini zorlaştırmayacak şekilde olmalı ve çıkış kapıları önüne engel konulmamalıdır. Her çıkış kapısına, devamlı yanacak şekilde ışıklı “çıkış” ikaz lambası konulmalı ve bu lambalar periyodik olarak kontrol edilmelidir.

Yangın ve duman altında, her çalışma alanından tahliye planı hazırlanmalıdır. Tahliye planında ana ve alternatif çıkış yolları belirlenmelidir. Bunun yanında acil telefon numaraları listelenmelidir.

Eğitim

İşe yeni alınan personele yangın konusu hakkında eğitime tabi tutulmalı ve periyodik olarak tüm personele bu eğitimler tekrarlanmalıdır. Verilen eğitimler yangın raporu hazırlama prosedürlerini, tahliye planını, tahliye yollarını içermelidir. Bunun yanında yangın söndürme cihazlarının kullanılacağına dair bilgilerde bu eğitimin kapsamında yer alması gerekir. Verilen tüm bu eğitimler doküman olarak saklanmalıdır.