Pitot statik sistemleri ve tüpleri, uçağın kendisine bağlı olarak çalışan alet ve cihazlara statik hava basıncını sağlayarak, onların, uçağın yüksekliğini, hızın mach sayısını, varyo’sunu(düşey hızını) v.s. tespit etmek için kullanılır.

Pitot tüpleri ve statik portlar her uçağa göre değişir. Yolcu uçaklarında adet olarak daha çok, savaş uçaklarında tek olarak bulunur. Yolcu uçaklarında kaptan, veya first officer olarak sağlı sollu olarak bulunur. Bunlar, uçakların tasarımlarına göre en az hava karışıklığının olduğu bir bölgede uçuş yönünde yani burun kısmına doğru bakar.

Genelde uçakların hücum kenarlarında dikey stabilizenin yanında kanatların önünde olabilir.

Hava olaylarından, nemden, yağmurdan ya da sudan korunmaları için de drain hatları vardır. Tıpalar açılarak drain işlemi yapılır.

Buzlanmaya karşı önlem olarak da; ısıtıcı devreleri vardır ve ısıtılırlar. Uçaklar indikten sonra kontrolleri yapılırken dikkat edilmelidir.

Çalışma sistemleri basit olarak şöyle gerçekleşir:

Uçak hareket halinde iken pitot tüpünegiren hava akımı, burada bir basınç oluşturur. Tüpten alınan basınç ile uçak gövdesinin yan yüzeylerinde bulunan statik basınç portlarından giren hava hesap ederek sistemlerinçalişmasi için gerekli kaynağı sağlar.

Cihazlara doğru ve sağlam bilgilerin sağlanabilmesi için, statik portların deliklerinin daima açık ve temiz olması gerekir. Aksi takdirde hatalı basınç bilgisi geleceğinden uçağın seyrine etki edecek, pilotları yanıltacaktır. Çünkü gelen bilgiler ışığında hareket edileceğinden, istenmeyen sonuçlar açığa çıkacaktır.

Bu yüzden önemle dikkat edilmesi gereken nokta; özellikle bakım sırasında, statik port deliklerinin üzerlerinin bant ya da yapışkan türü  ya da benzeri malzeme ile kapatılması çok sakıncalıdır. Bakım çıkışı sökülen yapışkan türü kapatıcılar geride delikler üzerinde yapışkan maddeleri bıraktığı için, havada uçuşan toz, toprak ya da benzerleri portların üzerine yapışacağından delikleri tıkayıp zamanla oluşan hava basınç değerini daha az göstermeye başlayacak, bu da kokpitte, örneğin, süratin daha az olduğunu gösterecek, mach sayısını v.b. etkileyecektir.

Dikkat edilmesi ve üzerinde duyarlılıkla durulması gereken çok önemli bir konudur.